Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư

“Người thổi còi” Edward Snowden đã trở thành người hùng và cũng là kẻ thù của nước Mỹ khi đưa ra một loạt chi tiết hoạt động gián điệp của cơ quan tình báo NSA. Dưới đây là toàn cảnh vụ tiết lộ bí mật của Snowden trong vòng một năm qua.


Kể từ khi công khai tuyên bố mình là người đã tiết lộ chương trình nghe lén của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ NSA (National Security Agency) cùng hàng loạt tài liệu bí mật của Mỹ, cựu nhân viên tình báo Edward Snowden đã trở thành mục tiêu săn đuổi của chính phủ Mỹ cùng nhiều nước khác, đồng thời cũng là đề tài hấp dẫn cho giới truyền thông.


Snowden cũng tiết lộ ông còn nhiều tài liệu về chương trình gián điệp của Mỹ. Ai biết được những gì khác sẽ được tiết lộ trong năm nay? Một số tờ báo lớn cho biết đang nắm trong tay hàng ngàn trang tài liệu mà Snowden đã cung cấp. Điều đó khiến ông trở thành mục tiêu truy nã của Washington và hiện phải xin tị nạn chính trị tại Nga gần một năm nay. Edward Snowden nói đã nộp đơn tị nạn tới một số nước và mới đây đã ngỏ ý muốn đến sống ở Brazil.


Snowden, “người thổi còi” hành vi gián điệp của Mỹ


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư
Một năm trước, Snowden cung cấp tiết lộ gây sốc về việc cơ quan NSA đã thực hiện hành vi gián điệp điện tử để can thiệp vào máy chủ của các công ty Internet và công ty điện thoại lớn nhằm theo dõi và thu thập dữ liệu. Những tiết lộ này đã chia ra hai luồng ý kiến trái ngược giữa những người nhận thấy Snowden như một người anh hùng và những người cho rằng hành động của Snowden là tiếp tay cho kẻ thù của nước Mỹ.


Những tiết lộ này phần nào cũng đã gây ra nhiều ảnh hưởng đến sự tin tưởng của khách hàng vào các dịch vụ trực tuyến, thay đổi cơ hội kinh doanh cho nhiều công ty công nghệ Mỹ và buộc chính phủ Mỹ phải hạn chế một số hoạt động của NSA. Cho đến nay, chỉ có một số ít tài liệu mà cựu điệp viên này lấy đã được cung cấp cho báo giới để đưa ra ánh sáng.


Chính phủ Mỹ và Anh theo dõi các cuộc gọi điện thoại và việc sử dụng Internet


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư
Snowden lần đầu tiên tiết lộ những thông tin mật vào ngày 5/6/2013 và được đăng tải trên tờ nhật báo Guardian của Anh. Câu chuyện ban đầu tiết lộ cách NSA theo dõi trên diện rộng các cuộc gọi điện thoại, thậm chí có cả những cuộc gọi của nhiều cá nhân công dân Hoa Kỳ. Điều này mâu thuẫn với báo cáo trước đó của NSA với Quốc hội Mỹ rằng họ chỉ nhắm đến các tổ chức cần theo dõi.


Sau đó, tờ báo này còn tiết lộ rằng NSA cũng dựa vào cơ quan tình báo GCHQ của Anh để giám sát truy cập Internet toàn cầu và do thám người Mỹ trên đất nước châu Âu này, nơi mà luật pháp không cho phép NSA làm như vậy trực tiếp. Một số thẩm phán liên bang Mỹ đã tuyên bố chương trình NSA là trái pháp luật, còn Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết phạm vi hoạt động của NSA sẽ bị giảm. Trong khi đó, Hạ viện Mỹ đã thông qua một dự luật hạn chế NSA theo dõi điện thoại, mặc dù Thượng viện vẫn chưa có hành động gì.


Phản ứng dữ dội chống lại ngành công nghiệp công nghệ cao của Mỹ bắt đầu


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư
Tiết lộ của Snowden sau đó vào cuối tháng 7/2013 cho rằng NSA đã truy cập backdoor với các dịch vụ phổ biến như Google và Facebook đã khiến cả thế giới không còn tin tưởng sự an toàn của dữ liệu được lưu trữ bởi các công ty web của Mỹ, dẫn đến doanh số bán hàng bị sụt giảm đáng kể.


Các nhà cung cấp Mỹ phủ nhận việc họ đã hợp tác với NSA và một số hãng đã cố gắng để phát hành một bản ghi các yêu cầu, dù đã có lệnh cấm công bố của liên bang. Nhưng sự thật là họ phải hợp tác khi có bất kỳ yêu cầu "hợp pháp" của các cơ quan chính phủ, đó là bí mật. Sau một vài tháng, các nhà cung cấp điện toán đám mây của Mỹ dường như đã hồi phục. Tuy nhiên, những thông tin mới tiết lộ vào tháng 12/2013 cho rằng RSA, một trong những công ty có ảnh hưởng nhất trong ngành công nghiệp bảo mật máy tính trên thế giới, đã được trả tiền để mở cửa cho NSA cài đặt backdoor trong sản phẩm bảo mật của họ và của các hãng Cisco, Apple, Dell.


Gián điệp có mặt gần như trong tất cả mọi thứ trên mạng


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư
Một số thông tin tiết lộ vào tháng 8 năm ngoái cho thấy NSA và GCHQ thu thập nhiều thông tin hơn của người dùng thông qua những thiết bị gián điệp Internet ngoài chi tiết về nơi họ truy cập và người mà họ gọi đến, thông qua cả những phương tiện truyền thông xã hội và các dịch vụ khác. NSA ban đầu tuyên bố rằng chỉ có siêu dữ liệu (metadata) về các cuộc gọi, chẳng hạn như các con số, ngày tháng và thời gian liên quan. Sau đó, cơ quan này tiếp tục phủ nhận đã theo dõi nội dung của các cuộc đàm thoại.


Điều có lẽ gây sốc nhất cho các doanh nghiệp Mỹ là mức độ mà NSA đã theo dõi trên các mạng nội bộ của họ. Các công ty lâu nay vẫn lo sợ những cuộc tấn công theo dõi từ các tổ chức tin tặc APT Trung Quốc giờ đây lại cảm thấy chính phủ của họ lại đang làm chính việc đó với họ.


Mã hóa bị gian lận


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư
Tiếp theo, những tiết lộ vào tháng 9/2013 cho rằng NSA và GCHG cài backdoor trong các tiêu chuẩn mã hóa toàn cầu, làm cho dữ liệu được mã hóa dễ bị tổn thương để rình mò chính phủ các nước khác.


Kể từ đó, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ quốc gia NIST (National Institute of Standards and Technology) của liên bang Mỹ nhận được giấy phép thông qua các tiêu chuẩn mới mà không cần có sự tham gia của NSA. Nhiều doanh nghiệp hứa hẹn các phương pháp mã hóa mới của họ sẽ không bị các cơ quan gián điệp can thiệp. Rõ ràng là một cuộc chạy đua mã hóa đã bắt đầu.


Mỹ do thám mọi quốc gia khác


Vào giữa tháng 10/2013, tiết lộ cho thấy Mỹ đã do thám tất cả 35 nhà lãnh đạo trên thế giới, trong đó có Thủ tướng Angela Merkel của Đức và chính phủ các nước EU. Châu Âu vẫn còn tức giận và đang xem xét lại việc hợp tác với Mỹ trên nhiều mặt trận.


Trớ trêu thay, những nước từ lâu nổi tiếng luôn do thám các nước khác, chẳng hạn như Trung Quốc, lại sử dụng những vụ tiết lộ này của Mỹ để làm chệch hướng mối quan tâm về những nỗ lực gián điệp mạng nổi tiếng trước giờ của mình.


Phần mềm độc hại trở thành một thứ vũ khí gián điệp


Vào cuối tháng 10/2013, một số tin tức cho biết NSA đã tạo ra phần mềm độc hại (malware) để lây nhiễm vào máy tính một cách rộng rãi cho mục đích gián điệp, về cơ bản sử dụng phương pháp tương tự để lây nhiễm máy tính của người dùng cá nhân khi các tổ chức tin tặc vẫn làm.


Kỹ thuật này đã được áp dụng tốt trước đây trong các vụ virus Flame của Mỹ và Israel để lây nhiễm vào các bộ điều khiển máy ly tâm hạt nhân của Iran nhằm vô hiệu hóa chúng. Có lẽ cho đến giờ không có ai ngạc nhiên khi biết NSA và các cơ quan đối tác gián điệp của họ sẽ sử dụng kỹ thuật này để theo dõi toàn bộ mọi người.









Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu


“Nguoi thoi coi” Edward Snowden da tro thanh nguoi hung va cung la ke thu cua nuoc My khi dua ra mot loat chi tiet hoat dong gian diep cua co quan tinh bao NSA. Duoi day la toan canh vu tiet lo bi mat cua Snowden trong vong mot nam qua.


Ke tu khi công khai tuyên bo mình là nguoi dã tiet lo chuong trình nghe lén cua Co quan An ninh Quoc gia My NSA (National Security Agency) cùng hàng loat tài lieu bí mat cua My, cuu nhân viên tình báo Edward Snowden dã tro thành muc tiêu san duoi cua chính phu My cùng nhieu nuoc khác, dong thoi cung là de tài hap dan cho gioi truyen thông.


Snowden cung tiet lo ông còn nhieu tài lieu ve chuong trình gián diep cua My. Ai biet duoc nhung gì khác se duoc tiet lo trong nam nay? Mot so to báo lon cho biet dang nam trong tay hàng ngàn trang tài lieu mà Snowden dã cung cap. Dieu dó khien ông tro thành muc tiêu truy nã cua Washington và hien phai xin ti nan chính tri tai Nga gan mot nam nay. Edward Snowden nói dã nop don ti nan toi mot so nuoc và moi dây dã ngo ý muon den song o Brazil.


Snowden, “nguoi thoi còi” hành vi gián diep cua My


Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu
Mot nam truoc, Snowden cung cap tiet lo gây soc ve viec co quan NSA dã thuc hien hành vi gián diep dien tu de can thiep vào máy chu cua các công ty Internet và công ty dien thoai lon nham theo dõi và thu thap du lieu. Nhung tiet lo này dã chia ra hai luong ý kien trái nguoc giua nhung nguoi nhan thay Snowden nhu mot nguoi anh hùng và nhung nguoi cho rang hành dong cua Snowden là tiep tay cho ke thù cua nuoc My.


Nhung tiet lo này phan nào cung dã gây ra nhieu anh huong den su tin tuong cua khách hàng vào các dich vu truc tuyen, thay doi co hoi kinh doanh cho nhieu công ty công nghe My và buoc chính phu My phai han che mot so hoat dong cua NSA. Cho den nay, chi có mot so ít tài lieu mà cuu diep viên này lay dã duoc cung cap cho báo gioi de dua ra ánh sáng.


Chính phu My và Anh theo dõi các cuoc goi dien thoai và viec su dung Internet


Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu
Snowden lan dau tiên tiet lo nhung thông tin mat vào ngày 5/6/2013 và duoc dang tai trên to nhat báo Guardian cua Anh. Câu chuyen ban dau tiet lo cách NSA theo dõi trên dien rong các cuoc goi dien thoai, tham chí có ca nhung cuoc goi cua nhieu cá nhân công dân Hoa Ky. Dieu này mâu thuan voi báo cáo truoc dó cua NSA voi Quoc hoi My rang ho chi nham den các to chuc can theo dõi.


Sau dó, to báo này còn tiet lo rang NSA cung dua vào co quan tình báo GCHQ cua Anh de giám sát truy cap Internet toàn cau và do thám nguoi My trên dat nuoc châu Âu này, noi mà luat pháp không cho phép NSA làm nhu vay truc tiep. Mot so tham phán liên bang My dã tuyên bo chuong trình NSA là trái pháp luat, còn Tong thong My Barack Obama cho biet pham vi hoat dong cua NSA se bi giam. Trong khi dó, Ha vien My dã thông qua mot du luat han che NSA theo dõi dien thoai, mac dù Thuong vien van chua có hành dong gì.


Phan ung du doi chong lai ngành công nghiep công nghe cao cua My bat dau


Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu
Tiet lo cua Snowden sau dó vào cuoi tháng 7/2013 cho rang NSA dã truy cap backdoor voi các dich vu pho bien nhu Google và Facebook dã khien ca the gioi không còn tin tuong su an toàn cua du lieu duoc luu tru boi các công ty web cua My, dan den doanh so bán hàng bi sut giam dáng ke.


Các nhà cung cap My phu nhan viec ho dã hop tác voi NSA và mot so hãng dã co gang de phát hành mot ban ghi các yêu cau, dù dã có lenh cam công bo cua liên bang. Nhung su that là ho phai hop tác khi có bat ky yêu cau "hop pháp" cua các co quan chính phu, dó là bí mat. Sau mot vài tháng, các nhà cung cap dien toán dám mây cua My duong nhu dã hoi phuc. Tuy nhiên, nhung thông tin moi tiet lo vào tháng 12/2013 cho rang RSA, mot trong nhung công ty có anh huong nhat trong ngành công nghiep bao mat máy tính trên the gioi, dã duoc tra tien de mo cua cho NSA cài dat backdoor trong san pham bao mat cua ho và cua các hãng Cisco, Apple, Dell.


Gián diep có mat gan nhu trong tat ca moi thu trên mang


Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu
Mot so thông tin tiet lo vào tháng 8 nam ngoái cho thay NSA và GCHQ thu thap nhieu thông tin hon cua nguoi dùng thông qua nhung thiet bi gián diep Internet ngoài chi tiet ve noi ho truy cap và nguoi mà ho goi den, thông qua ca nhung phuong tien truyen thông xã hoi và các dich vu khác. NSA ban dau tuyên bo rang chi có siêu du lieu (metadata) ve các cuoc goi, chang han nhu các con so, ngày tháng và thoi gian liên quan. Sau dó, co quan này tiep tuc phu nhan dã theo dõi noi dung cua các cuoc dàm thoai.


Dieu có le gây soc nhat cho các doanh nghiep My là muc do mà NSA dã theo dõi trên các mang noi bo cua ho. Các công ty lâu nay van lo so nhung cuoc tan công theo dõi tu các to chuc tin tac APT Trung Quoc gio dây lai cam thay chính phu cua ho lai dang làm chính viec dó voi ho.


Mã hóa bi gian lan


Edward Snowden va cuoc chien quyen rieng tu
Tiep theo, nhung tiet lo vào tháng 9/2013 cho rang NSA và GCHG cài backdoor trong các tiêu chuan mã hóa toàn cau, làm cho du lieu duoc mã hóa de bi ton thuong de rình mò chính phu các nuoc khác.


Ke tu dó, Vien Tiêu chuan và Công nghe quoc gia NIST (National Institute of Standards and Technology) cua liên bang My nhan duoc giay phép thông qua các tiêu chuan moi mà không can có su tham gia cua NSA. Nhieu doanh nghiep hua hen các phuong pháp mã hóa moi cua ho se không bi các co quan gián diep can thiep. Rõ ràng là mot cuoc chay dua mã hóa dã bat dau.


My do thám moi quoc gia khác


Vào giua tháng 10/2013, tiet lo cho thay My dã do thám tat ca 35 nhà lãnh dao trên the gioi, trong dó có Thu tuong Angela Merkel cua Duc và chính phu các nuoc EU. Châu Âu van còn tuc gian và dang xem xét lai viec hop tác voi My trên nhieu mat tran.


Tro trêu thay, nhung nuoc tu lâu noi tieng luôn do thám các nuoc khác, chang han nhu Trung Quoc, lai su dung nhung vu tiet lo này cua My de làm chech huong moi quan tâm ve nhung no luc gián diep mang noi tieng truoc gio cua mình.


Phan mem doc hai tro thành mot thu vu khí gián diep


Vào cuoi tháng 10/2013, mot so tin tuc cho biet NSA dã tao ra phan mem doc hai (malware) de lây nhiem vào máy tính mot cách rong rãi cho muc dích gián diep, ve co ban su dung phuong pháp tuong tu de lây nhiem máy tính cua nguoi dùng cá nhân khi các to chuc tin tac van làm.


Ky thuat này dã duoc áp dung tot truoc dây trong các vu virus Flame cua My và Israel de lây nhiem vào các bo dieu khien máy ly tâm hat nhân cua Iran nham vô hieu hóa chúng. Có le cho den gio không có ai ngac nhiên khi biet NSA và các co quan doi tác gián diep cua ho se su dung ky thuat này de theo dõi toàn bo moi nguoi.


Edward Snowden và cuộc chiến quyền riêng tư

“Người thổi còi” Edward Snowden đã trở thành người hùng và cũng là kẻ thù của nước Mỹ khi đưa ra một loạt chi tiết hoạt động gián điệp của cơ quan tình báo NSA. Dưới đây là toàn cảnh vụ tiết lộ bí mật của Snowden trong vòng một năm qua.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá