Khi não bộ bị "lag": Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới

Chúng ta đang làm chủ đời mình, hay là bị thứ gì khác trong vô thức điều khiển?


Bạn có tin rằng bạn đang làm chủ cuộc đời mình hay không? Giả sử, bạn tỉnh dậy vào một ngày mưa bão và phân vân không biết nên ngủ tiếp hay đội mưa đội gió đi học. Bạn có hai sự lựa chọn, và chỉ có 20 giây để ra quyết định.


Trong 20 giây đó, một loạt các dữ kiện đã được não bộ bạn phân tích: từ độ ấm của chăn, tiếng mưa to hay nhỏ, nhà bạn cách trường bao xa, bạn sẽ đi giày hay đi dép, hôm nay liệu thầy có điểm danh hay không…


Đúng đến giây thứ 20, bạn đưa ra quyết định: Ngủ tiếp và nằm xuống.


Nhưng các nhà khoa học nói rằng họ đã biết chính xác quyết định của bạn ngay từ giây thứ 9 - nghĩa là trước cả khi bạn nhận ra quyết định của bản thân mình. Đó là bởi dòng suy nghĩ vô thức của bạn đã định hướng ra câu trả lời ở giây thứ 9. Việc bạn nhận ra quyết định của chính mình đã bị “lag” mất 11 giây.


Và nếu bằng cách nào đó, các nhà khoa học có thể can thiệp vào 9 giây bị lag này, họ có thể thay đổi quyết định của bạn và dựng bạn dậy đi học. Giờ thì, bạn có chắc bạn sẽ làm chủ được cuộc đời của mình hay không?


Khi não bộ bị lag: Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới - Ảnh 1.

Khi não bộ bị "lag": Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới


Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới


Kịch bản trên được xây dựng dựa trên một kết quả nghiên cứu có thật được công bố trên tạp chí Scientific Reports. Trong đó, các nhà khoa học Australia đã có thể đọc được suy nghĩ và dự đoán chính xác hành động mà một người sẽ thực hiện, trước khi họ nhận thức được và thực hiện hành động đó 11 giây.


Nghiên cứu thực hiện bởi các nhà khoa học đến từ Đại học South Wales, Australia. Họ tuyển dụng 14 tình nguyện viên để tham gia vào một thí nghiệm khi khi nằm trong máy cộng hưởng từ chức năng (fMRI).


Các tình nguyện viên được cho nhìn 2 hình ảnh mẫu, một có sọc ngang màu đỏ và một có sọc dọc màu xanh lá cây. Họ được cho tối đa 20 giây để lựa chọn một trong hai hình ảnh mẫu. Khi quyết định xong, tình nguyện viên sẽ nhấn một nút để chọn và có thêm 10 giây để động não hình dung, tưởng tượng mọi thứ họ có thể tưởng tượng ra từ hình ảnh họ đã chọn.


Cuối cùng, các tình nguyện viên được hỏi một số câu trắc nghiệm cũng bằng cách ấn nút, trả lời cho việc họ đã tưởng tượng ra những gì, hình ảnh đó sinh động đến mức nào?


Sử dụng fMRI để theo dõi hoạt động của não và một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu thu được, các nhà nghiên cứu đã có thể dự đoán được tình nguyện viên tham gia sẽ chọn hình mẫu xanh hay đỏ.


Sớm nhất, các dự đoán này có thể được đưa ra trước 11 giây so với thời điểm họ đưa ra quyết định. Không những vậy, các nhà khoa học thậm chí còn có thể dự đoán những người tham gia tưởng tượng ra hình mẫu một cách sống động đến như nào.


Khi não bộ bị lag: Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới - Ảnh 2.

Nghiên cứu cho thấy dấu vết của những suy nghĩ tồn tại trong vô thức trước cả khi chúng ta ý thức được về chúng.


Não bộ của tất cả chúng ta đều đang bị “lag


Tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư khoa học thần kinh Joel Pearson tại Đại học South Wales ở Úc, cho biết: Nghiên cứu cho thấy dấu vết của những suy nghĩ tồn tại trong vô thức trước cả khi chúng ta ý thức được về chúng.


Chúng tôi tin rằng khi chúng ta phải đối mặt với sự lựa chọn giữa hai hoặc nhiều lựa chọn cần suy nghĩ, những dấu vết vô ý thức đã đưa ra lựa chọn của nó từ trước đó, một chút giống với ảo giác vô thức”, giáo sư Pearson giải thích thêm.


Khi quyết định suy nghĩ về những gì được đưa ra, các khu vực điều hành của não chọn nghiêng về phía dấu vết vô thức mạnh hơn. Nói cách khác, nếu bất kỳ tiền hoạt động não nào phù hợp với một trong những lựa chọn của bạn, thì não của bạn có nhiều khả năng sẽ chọn tùy chọn đó khi nó được tăng cường bởi hoạt động não trước đó.


Cũng phải nói rằng, đây không phải là nghiên đầu tiên cho thấy những suy nghĩ có thể bị đọc trước khi chúng ta có ý thức được về chúng.


Như các nhà nghiên cứu lưu ý, các kỹ thuật tương tự đã có thể dự đoán các quyết định vận động trong khoảng từ 7 đến 10 giây, trước khi chúng ta có thể ý thức về hành động sắp làm, và các quyết định trừu tượng trước 4 giây khi chúng ta nhận thấy mình đang nghĩ về chúng.


Kết hợp lại với nhau, những nghiên cứu này cho thấy những suy nghĩ của bạn đã khởi nguồn rất lâu trước khi bạn có thể nhận thức về chính suy nghĩ đó. Nói một cách khác, não bộ của tất cả chúng ta đều đang bị “lag”.


Khi não bộ bị lag: Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới - Ảnh 3.

Liệu chúng ta có thể làm gì để giảm độ trễ này xuống hay hoàn toàn loại bỏ nó để làm chủ cuộc đời mình hay không?


Chúng ta đang làm chủ đời mình, hay là bị thứ gì khác trong vô thức điều khiển?


Các nhà thần kinh học từ lâu đã biết rằng bộ não chuẩn bị sẵn sàng cho một hành động trước cả khi bạn nhận thức được hành động đó. Khoảng thời gian giữa khi bạn nhận thức được và thực hiện hành động thì chỉ có độ trễ vài phần nghìn giây.


Những mili giây đó được cho là sẽ đem lại cơ hội cho chúng ta thay đổi một cách có ý thức những hành động vô thức, tạo thành một nền tảng của ý chí tự do.


Nhưng với phát hiện mới này, các nhà khoa học cho rằng vô thức mới là thứ đang điều khiển bạn nhiều hơn, trong 11 giây bị lag, so với chỉ vài mili giây trong đó bạn có thể thay đổi quyết định của mình.


Nếu vậy, bản thân bạn không phải một người có ý chí tự do, mà đang bị điều khiển bởi bộ não hoạt động trong vô thức của chính mình.


Bây giờ, câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có thể làm gì để giảm độ trễ này xuống hay hoàn toàn loại bỏ nó để làm chủ cuộc đời mình hay không? Hi vọng câu trả lời sẽ được các nhà khoa học đưa ra trong các nghiên cứu tương lai.


Trước lúc đó, chúng ta phải chấp nhận rằng, não bộ của tất cả chúng ta đều đang bị lag mất ít nhất vài giây.


Tham khảo Qz


Khoa học chứng minh: Nắm tay có thể san sẻ được nỗi đau, đó là khi sóng não chúng ta được đồng bộ









Khi nao bo bi "lag": Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi


Chung ta dang lam chu doi minh, hay la bi thu gi khac trong vo thuc dieu khien?


Ban co tin rang ban dang lam chu cuoc doi minh hay khong? Gia su, ban tinh day vao mot ngay mua bao va phan van khong biet nen ngu tiep hay doi mua doi gio di hoc. Ban co hai su lua chon, va chi co 20 giay de ra quyet dinh.


Trong 20 giay do, mot loat cac du kien da duoc nao bo ban phan tich: tu do am cua chan, tieng mua to hay nho, nha ban cach truong bao xa, ban se di giay hay di dep, hom nay lieu thay co diem danh hay khong…


Dung den giay thu 20, ban dua ra quyet dinh: Ngu tiep va nam xuong.


Nhung cac nha khoa hoc noi rang ho da biet chinh xac quyet dinh cua ban ngay tu giay thu 9 - nghia la truoc ca khi ban nhan ra quyet dinh cua ban than minh. Do la boi dong suy nghi vo thuc cua ban da dinh huong ra cau tra loi o giay thu 9. Viec ban nhan ra quyet dinh cua chinh minh da bi “lag” mat 11 giay.


Va neu bang cach nao do, cac nha khoa hoc co the can thiep vao 9 giay bi lag nay, ho co the thay doi quyet dinh cua ban va dung ban day di hoc. Gio thi, ban co chac ban se lam chu duoc cuoc doi cua minh hay khong?


Khi nao bo bi lag: Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi - Anh 1.

Khi nao bo bi "lag": Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi


Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi


Kich ban tren duoc xay dung dua tren mot ket qua nghien cuu co that duoc cong bo tren tap chi Scientific Reports. Trong do, cac nha khoa hoc Australia da co the doc duoc suy nghi va du doan chinh xac hanh dong ma mot nguoi se thuc hien, truoc khi ho nhan thuc duoc va thuc hien hanh dong do 11 giay.


Nghien cuu thuc hien boi cac nha khoa hoc den tu Dai hoc South Wales, Australia. Ho tuyen dung 14 tinh nguyen vien de tham gia vao mot thi nghiem khi khi nam trong may cong huong tu chuc nang (fMRI).


Cac tinh nguyen vien duoc cho nhin 2 hinh anh mau, mot co soc ngang mau do va mot co soc doc mau xanh la cay. Ho duoc cho toi da 20 giay de lua chon mot trong hai hinh anh mau. Khi quyet dinh xong, tinh nguyen vien se nhan mot nut de chon va co them 10 giay de dong nao hinh dung, tuong tuong moi thu ho co the tuong tuong ra tu hinh anh ho da chon.


Cuoi cung, cac tinh nguyen vien duoc hoi mot so cau trac nghiem cung bang cach an nut, tra loi cho viec ho da tuong tuong ra nhung gi, hinh anh do sinh dong den muc nao?


Su dung fMRI de theo doi hoat dong cua nao va mot he thong tri tue nhan tao (AI) de phan tich du lieu thu duoc, cac nha nghien cuu da co the du doan duoc tinh nguyen vien tham gia se chon hinh mau xanh hay do.


Som nhat, cac du doan nay co the duoc dua ra truoc 11 giay so voi thoi diem ho dua ra quyet dinh. Khong nhung vay, cac nha khoa hoc tham chi con co the du doan nhung nguoi tham gia tuong tuong ra hinh mau mot cach song dong den nhu nao.


Khi nao bo bi lag: Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi - Anh 2.

Nghien cuu cho thay dau vet cua nhung suy nghi ton tai trong vo thuc truoc ca khi chung ta y thuc duoc ve chung.


Nao bo cua tat ca chung ta deu dang bi “lag


Tac gia chinh cua nghien cuu, giao su khoa hoc than kinh Joel Pearson tai Dai hoc South Wales o Uc, cho biet: Nghien cuu cho thay dau vet cua nhung suy nghi ton tai trong vo thuc truoc ca khi chung ta y thuc duoc ve chung.


Chung toi tin rang khi chung ta phai doi mat voi su lua chon giua hai hoac nhieu lua chon can suy nghi, nhung dau vet vo y thuc da dua ra lua chon cua no tu truoc do, mot chut giong voi ao giac vo thuc”, giao su Pearson giai thich them.


Khi quyet dinh suy nghi ve nhung gi duoc dua ra, cac khu vuc dieu hanh cua nao chon nghieng ve phia dau vet vo thuc manh hon. Noi cach khac, neu bat ky tien hoat dong nao nao phu hop voi mot trong nhung lua chon cua ban, thi nao cua ban co nhieu kha nang se chon tuy chon do khi no duoc tang cuong boi hoat dong nao truoc do.


Cung phai noi rang, day khong phai la nghien dau tien cho thay nhung suy nghi co the bi doc truoc khi chung ta co y thuc duoc ve chung.


Nhu cac nha nghien cuu luu y, cac ky thuat tuong tu da co the du doan cac quyet dinh van dong trong khoang tu 7 den 10 giay, truoc khi chung ta co the y thuc ve hanh dong sap lam, va cac quyet dinh truu tuong truoc 4 giay khi chung ta nhan thay minh dang nghi ve chung.


Ket hop lai voi nhau, nhung nghien cuu nay cho thay nhung suy nghi cua ban da khoi nguon rat lau truoc khi ban co the nhan thuc ve chinh suy nghi do. Noi mot cach khac, nao bo cua tat ca chung ta deu dang bi “lag”.


Khi nao bo bi lag: Cac nha khoa hoc co the doc suy nghi de biet ban sap lam gi trong 11 giay toi - Anh 3.

Lieu chung ta co the lam gi de giam do tre nay xuong hay hoan toan loai bo no de lam chu cuoc doi minh hay khong?


Chung ta dang lam chu doi minh, hay la bi thu gi khac trong vo thuc dieu khien?


Cac nha than kinh hoc tu lau da biet rang bo nao chuan bi san sang cho mot hanh dong truoc ca khi ban nhan thuc duoc hanh dong do. Khoang thoi gian giua khi ban nhan thuc duoc va thuc hien hanh dong thi chi co do tre vai phan nghin giay.


Nhung mili giay do duoc cho la se dem lai co hoi cho chung ta thay doi mot cach co y thuc nhung hanh dong vo thuc, tao thanh mot nen tang cua y chi tu do.


Nhung voi phat hien moi nay, cac nha khoa hoc cho rang vo thuc moi la thu dang dieu khien ban nhieu hon, trong 11 giay bi lag, so voi chi vai mili giay trong do ban co the thay doi quyet dinh cua minh.


Neu vay, ban than ban khong phai mot nguoi co y chi tu do, ma dang bi dieu khien boi bo nao hoat dong trong vo thuc cua chinh minh.


Bay gio, cau hoi dat ra la: Lieu chung ta co the lam gi de giam do tre nay xuong hay hoan toan loai bo no de lam chu cuoc doi minh hay khong? Hi vong cau tra loi se duoc cac nha khoa hoc dua ra trong cac nghien cuu tuong lai.


Truoc luc do, chung ta phai chap nhan rang, nao bo cua tat ca chung ta deu dang bi lag mat it nhat vai giay.


Tham khao Qz


Khoa hoc chung minh: Nam tay co the san se duoc noi dau, do la khi song nao chung ta duoc dong bo


Khi não bộ bị "lag": Các nhà khoa học có thể đọc suy nghĩ để biết bạn sắp làm gì trong 11 giây tới

Chúng ta đang làm chủ đời mình, hay là bị thứ gì khác trong vô thức điều khiển?
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: