Shark Bình lại "mắng" các startup "ngáo giá" qua trường hợp WeWork

Bài học mà Shark Bình rút ra từ "case study" WeWork qua các bài viết trên Facebook đó là tình trạng mà nhà đầu tư công nghệ này hay gọi là "ngáo giá". sẽ chia sẻ lại các bài viết này như một tài liệu tham khảo quan trọng của các startup.


Vừa qua ở Mỹ diễn ra sự suy sụp chóng vánh của WeWork khiến cộng đồng khởi nghiệp có phần bàng hoàng. Trường hợp này được nhiều chuyên gia trong đó có Chủ tịch NextTech Nguyễn Hòa Bình, một Shark trong chương trình Shark Tank dẫn ra để cảnh báo các startup.


Là một startup về chia sẻ không gian làm việc, WeWork đã gây dựng tên tuổi bằng nhiều chiến lược đa dạng. Tháng 1/2019 WeWork tự định giá trị vốn hóa lên tới 47 tỷ USD, tuy nhiên sau khi cáo bạch IPO được công bố vào tháng 8, kết quả kinh doanh thảm hại của WeWork cho thấy nó không có bất kỳ cơ sở gì để đạt tới con số này.


Trong vòng 4 tuần, giá trị vốn hóa của WeWork bốc hơi 37 tỷ USD, từ 47 tỷ USD rớt xuống chỉ còn lại vỏn vẹn 10 tỷ USD. CEO WeWork Adam Neumann phải từ chức, kế hoạch IPO bị hoãn vô thời hạn...


Bài học mà Shark Bình rút ra từ "case study" WeWork qua các bài viết trên Facebook đó là tình trạng mà nhà đầu tư công nghệ này hay gọi là "ngáo giá", "ngáo nghệ", hay cả "ngáo bóng" đối với các nhà đầu tư.


BanTinCongNghe sẽ chia sẻ lại bài viết của Shark Bình trên fanpage về WeWork mới đây như một tài liệu tham khảo quan trọng của các startup.


WeWork suy sụp: Shark Bình rút ra bài học cho startup

b1-shark-binh-wework-startup.jpg

Bài học mà Shark Bình rút ra từ "case study" WeWork qua các bài viết trên Facebook đó là tình trạng mà nhà đầu tư công nghệ này hay gọi là "ngáo giá".


Sự sụp đổ WeWork, trách nhiệm của các nhà đầu tư “ngáo bóng” trong các startup “ngáo giá”, và ám ảnh bong bóng dot-com lần 2 trở lại sau 20 năm


Mấy tuần nay giới công nghệ & đầu tư toàn cầu chấn động với cú “ngã ngựa” của Startup chia sẻ văn phòng WeWork tại Mỹ có định giá lên đến 43 tỷ USD, sau vài tuần rớt còn chưa đến 10 tỷ USD & phải huỷ IPO, các nhà đầu tư “lõm” nặng thậm chí chỉ so với tổng lượng tiền mặt đã huy động 12,8 tỷ USD, còn đang bàn đến khả năng phá sản...


Trách nhiệm đầu tiên rõ ràng thuộc về Founder (nhà sáng lập) & CEO (tổng giám đốc), người được truyền thông mô tả là chuyên quyền, độc đoán, lập dị, bòn rút, xa xỉ (ví dụ lấy 60 triệu USD của Công ty mua máy bay riêng)… vừa bị sa thải khỏi chính Công ty mình sáng lập.


Tuy nhiên trong câu chuyện này có một góc nhìn khá thú vị & tương quan với thị trường đầu tư công nghệ ngay tại Việt Nam hiện nay, đó là chính các nhà đầu tư “ngáo bóng” (chuyên thổi bong bóng Startup) đã góp phần tạo ra những startup “ngáo giá” bằng phương pháp đầu tư “phi thị trường”, thậm chí bị phán xét là “ngụy tư bản”.






Một đại biểu điển hình là Son-san, chủ tịch SoftBank đến từ Nhật Bản, một “phù thuỷ” về đầu tư công nghệ toàn cầu với các thương vụ đầu tư thành công kinh điển (1 ăn hàng nghìn lần) vào Yahoo và Alibaba cách đây 20 năm.


Từ lợi nhuận và uy tín khổng lồ từ các thương vụ trước, ông đã huy động được quỹ Vision Fund trăm tỷ USD để đầu tư vào các Startup kinh tế chia sẻ tiếp theo như Uber, WeWork, Grab cùng nhiều Tech Unicorn ("kỳ lân" công nghệ) khác… và giờ bị “kết tội” là “thủ phạm” đứng đằng sau mô hình đầu tư không bền vững nói trên với các đặc điểm như tìm một thị trường đủ lớn (ví dụ: gọi xe với Uber/Grab, bất động sản với WeWork) và bơm vốn thật mạnh qua nhiều vòng đầu tư vào một Startup để thực thi mô hình “lost leader", là mô hình mà doanh nghiệp bán hàng dưới giá vốn và chịu lỗ nặng thông qua hàng loạt khuyến mãi để educate (đào tạo) thị trường và đè chết các đối thủ.


Sau đó, khi thị trường đã được educate và các đối thủ ít tiền hơn đã bị quét sạch khỏi thị trường vì không chịu nổi cạnh tranh giá thì tự nhiên hình thành thế “độc quyền tư bản”. Khi đó tăng giá và hy vọng kiếm được lợi nhuận, bán lại cho nhà đầu tư khác hoặc IPO lên sàn bán cho công chúng… Tuy nhiên “nhân tính không bằng trời tính” vì liều thuốc nào cũng có tác dụng phụ không mong muốn. Cụ thể, đối với startup, nếu được bơm vốn không giới hạn mà không cần đếm xỉa đến hiệu quả kinh doanh nên bản thân Startup và Founder trở nên hư hỏng và dựa dẫm thái quá vào cái “Comfort Zone” (vùng an toàn) là “đốt, đốt nữa, đốt mãi” tiền của nhà đầu tư nên đi quá xa, dẫn đến một mô hình kinh doanh không thể sinh lời được nữa. Ngoài ra định giá được thổi lên quá nhanh nên dẫn đến tình trạng “ngáo giá” đẫn đến không thể gọi vốn được nữa vì quá đắt, khi đó nguy cơ sụp đổ như WeWork là rất lớn.


2. Đối với ngành: kéo theo cả ngành phải “chạy đua vũ trang” bằng các vòng gọi vốn đốt tiền liên miên. Cuộc chơi khi đó trở thành Game của các nhà đầu tư tài chính chứ không còn là của các doanh nhân công nghệ vốn phải lấy đổi mới sáng tạo làm nòng cốt nữa, vì đổi mới sáng tạo có thể bị triệt tiêu bởi chiêu “lấy thịt đè người” của một vài Startup giỏi gọi vốn đốt tiền.


3. Đối với xã hội: giá trị cốt lõi của chủ nghĩa tư bản là các doanh nghiệp tạo ra các sản phẩm dịch vụ tốt & rẻ hơn nhờ cạnh tranh lành mạnh. Ngược lại, mô hình “Burn-to-Last” (đốt tiền để tồn tại) nói trên là phi kinh tế thị trường & bị các nhà phân tích phán xét là “ngụy tư bản”, tạo ra một thị trường thiếu lành mạnh & nguy cơ độc quyền hiển hiện. Hiểu một cách đơn giản thì hàng tốt (bởi các Startup đổi mới sáng tạo nhưng ít vốn) có thể bị hàng rẻ & kém chất lượng (của các Startup giỏi gọi vốn đốt tiền) đè bẹp & thao túng.


Vì thế, Shark Bình đã đưa ra bài học cho các startup như sau:


Đầu tiên, không chỉ các Startup mà chính bản thân các nhà đầu tư cần phải “tỉnh ra” trong việc lạm dụng đòn bẩy vốn để thâu tóm thị trường, lịch sử cho thấy chiêu thức kinh doanh“lấy thịt đè người” không phải bao giờ cũng đúng. Bản thân Son-san cũng đã bắt đầu thay đổi quan điểm định hướng các Startup của mình phải bắt đầu kiếm được tiền, khi đó sẽ phát hiện ra ai thực chất


Thứ hai, vai trò quản lý nhà nước trong việc nhận biết các chiêu trò đầu tư thâu tóm thị trường để nhìn xa và điều tiết chính sách nhằm bảo vệ doanh nghiệp bản địa trước cơn bão vốn nếu không thị trường công nghệ chắc chắn sẽ nằm trong tay một vài nhà tư bản nước ngoài.


Ở Việt Nam thực trạng này trong các Startup công nghệ cũng đang khá là phổ biến.


Cuối cùng theo Shark Bình, mặc dù là Shark công nghệ, nhưng luôn khuyến khích Startup không nói quá nhiều về công nghệ, thậm chí còn “mắng” startup là ngáo nghệ. Thay vào đó Shark khuyên Startup cần tập trung tìm kiếm và đưa ra giải pháp cho nỗi đau của thị trường, còn công nghệ chỉ là công cụ giúp giải quyết vấn đề tối ưu hơn khi scale (phát triển) mà thôi.


Anh Hào (Tổng hợp)









Shark Binh lai "mang" cac startup "ngao gia" qua truong hop WeWork


Bai hoc ma Shark Binh rut ra tu "case study" WeWork qua cac bai viet tren Facebook do la tinh trang ma nha dau tu cong nghe nay hay goi la "ngao gia". se chia se lai cac bai viet nay nhu mot tai lieu tham khao quan trong cua cac startup.


Vua qua o My dien ra su suy sup chong vanh cua WeWork khien cong dong khoi nghiep co phan bang hoang. Truong hop nay duoc nhieu chuyen gia trong do co Chu tich NextTech Nguyen Hoa Binh, mot Shark trong chuong trinh Shark Tank dan ra de canh bao cac startup.


La mot startup ve chia se khong gian lam viec, WeWork da gay dung ten tuoi bang nhieu chien luoc da dang. Thang 1/2019 WeWork tu dinh gia tri von hoa len toi 47 ty USD, tuy nhien sau khi cao bach IPO duoc cong bo vao thang 8, ket qua kinh doanh tham hai cua WeWork cho thay no khong co bat ky co so gi de dat toi con so nay.


Trong vong 4 tuan, gia tri von hoa cua WeWork boc hoi 37 ty USD, tu 47 ty USD rot xuong chi con lai von ven 10 ty USD. CEO WeWork Adam Neumann phai tu chuc, ke hoach IPO bi hoan vo thoi han...


Bai hoc ma Shark Binh rut ra tu "case study" WeWork qua cac bai viet tren Facebook do la tinh trang ma nha dau tu cong nghe nay hay goi la "ngao gia", "ngao nghe", hay ca "ngao bong" doi voi cac nha dau tu.


BanTinCongNghe se chia se lai bai viet cua Shark Binh tren fanpage ve WeWork moi day nhu mot tai lieu tham khao quan trong cua cac startup.


WeWork suy sup: Shark Binh rut ra bai hoc cho startup

b1-shark-binh-wework-startup.jpg

Bai hoc ma Shark Binh rut ra tu "case study" WeWork qua cac bai viet tren Facebook do la tinh trang ma nha dau tu cong nghe nay hay goi la "ngao gia".


Su sup do WeWork, trach nhiem cua cac nha dau tu “ngao bong” trong cac startup “ngao gia”, va am anh bong bong dot-com lan 2 tro lai sau 20 nam


May tuan nay gioi cong nghe & dau tu toan cau chan dong voi cu “nga ngua” cua Startup chia se van phong WeWork tai My co dinh gia len den 43 ty USD, sau vai tuan rot con chua den 10 ty USD & phai huy IPO, cac nha dau tu “lom” nang tham chi chi so voi tong luong tien mat da huy dong 12,8 ty USD, con dang ban den kha nang pha san...


Trach nhiem dau tien ro rang thuoc ve Founder (nha sang lap) & CEO (tong giam doc), nguoi duoc truyen thong mo ta la chuyen quyen, doc doan, lap di, bon rut, xa xi (vi du lay 60 trieu USD cua Cong ty mua may bay rieng)… vua bi sa thai khoi chinh Cong ty minh sang lap.


Tuy nhien trong cau chuyen nay co mot goc nhin kha thu vi & tuong quan voi thi truong dau tu cong nghe ngay tai Viet Nam hien nay, do la chinh cac nha dau tu “ngao bong” (chuyen thoi bong bong Startup) da gop phan tao ra nhung startup “ngao gia” bang phuong phap dau tu “phi thi truong”, tham chi bi phan xet la “nguy tu ban”.






Mot dai bieu dien hinh la Son-san, chu tich SoftBank den tu Nhat Ban, mot “phu thuy” ve dau tu cong nghe toan cau voi cac thuong vu dau tu thanh cong kinh dien (1 an hang nghin lan) vao Yahoo va Alibaba cach day 20 nam.


Tu loi nhuan va uy tin khong lo tu cac thuong vu truoc, ong da huy dong duoc quy Vision Fund tram ty USD de dau tu vao cac Startup kinh te chia se tiep theo nhu Uber, WeWork, Grab cung nhieu Tech Unicorn ("ky lan" cong nghe) khac… va gio bi “ket toi” la “thu pham” dung dang sau mo hinh dau tu khong ben vung noi tren voi cac dac diem nhu tim mot thi truong du lon (vi du: goi xe voi Uber/Grab, bat dong san voi WeWork) va bom von that manh qua nhieu vong dau tu vao mot Startup de thuc thi mo hinh “lost leader", la mo hinh ma doanh nghiep ban hang duoi gia von va chiu lo nang thong qua hang loat khuyen mai de educate (dao tao) thi truong va de chet cac doi thu.


Sau do, khi thi truong da duoc educate va cac doi thu it tien hon da bi quet sach khoi thi truong vi khong chiu noi canh tranh gia thi tu nhien hinh thanh the “doc quyen tu ban”. Khi do tang gia va hy vong kiem duoc loi nhuan, ban lai cho nha dau tu khac hoac IPO len san ban cho cong chung… Tuy nhien “nhan tinh khong bang troi tinh” vi lieu thuoc nao cung co tac dung phu khong mong muon. Cu the, doi voi startup, neu duoc bom von khong gioi han ma khong can dem xia den hieu qua kinh doanh nen ban than Startup va Founder tro nen hu hong va dua dam thai qua vao cai “Comfort Zone” (vung an toan) la “dot, dot nua, dot mai” tien cua nha dau tu nen di qua xa, dan den mot mo hinh kinh doanh khong the sinh loi duoc nua. Ngoai ra dinh gia duoc thoi len qua nhanh nen dan den tinh trang “ngao gia” dan den khong the goi von duoc nua vi qua dat, khi do nguy co sup do nhu WeWork la rat lon.


2. Doi voi nganh: keo theo ca nganh phai “chay dua vu trang” bang cac vong goi von dot tien lien mien. Cuoc choi khi do tro thanh Game cua cac nha dau tu tai chinh chu khong con la cua cac doanh nhan cong nghe von phai lay doi moi sang tao lam nong cot nua, vi doi moi sang tao co the bi triet tieu boi chieu “lay thit de nguoi” cua mot vai Startup gioi goi von dot tien.


3. Doi voi xa hoi: gia tri cot loi cua chu nghia tu ban la cac doanh nghiep tao ra cac san pham dich vu tot & re hon nho canh tranh lanh manh. Nguoc lai, mo hinh “Burn-to-Last” (dot tien de ton tai) noi tren la phi kinh te thi truong & bi cac nha phan tich phan xet la “nguy tu ban”, tao ra mot thi truong thieu lanh manh & nguy co doc quyen hien hien. Hieu mot cach don gian thi hang tot (boi cac Startup doi moi sang tao nhung it von) co the bi hang re & kem chat luong (cua cac Startup gioi goi von dot tien) de bep & thao tung.


Vi the, Shark Binh da dua ra bai hoc cho cac startup nhu sau:


Dau tien, khong chi cac Startup ma chinh ban than cac nha dau tu can phai “tinh ra” trong viec lam dung don bay von de thau tom thi truong, lich su cho thay chieu thuc kinh doanh“lay thit de nguoi” khong phai bao gio cung dung. Ban than Son-san cung da bat dau thay doi quan diem dinh huong cac Startup cua minh phai bat dau kiem duoc tien, khi do se phat hien ra ai thuc chat


Thu hai, vai tro quan ly nha nuoc trong viec nhan biet cac chieu tro dau tu thau tom thi truong de nhin xa va dieu tiet chinh sach nham bao ve doanh nghiep ban dia truoc con bao von neu khong thi truong cong nghe chac chan se nam trong tay mot vai nha tu ban nuoc ngoai.


O Viet Nam thuc trang nay trong cac Startup cong nghe cung dang kha la pho bien.


Cuoi cung theo Shark Binh, mac du la Shark cong nghe, nhung luon khuyen khich Startup khong noi qua nhieu ve cong nghe, tham chi con “mang” startup la ngao nghe. Thay vao do Shark khuyen Startup can tap trung tim kiem va dua ra giai phap cho noi dau cua thi truong, con cong nghe chi la cong cu giup giai quyet van de toi uu hon khi scale (phat trien) ma thoi.


Anh Hao (Tong hop)


Shark Bình lại "mắng" các startup "ngáo giá" qua trường hợp WeWork

Bài học mà Shark Bình rút ra từ "case study" WeWork qua các bài viết trên Facebook đó là tình trạng mà nhà đầu tư công nghệ này hay gọi là "ngáo giá". sẽ chia sẻ lại các bài viết này như một tài liệu tham khảo quan trọng của các startup.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: