"Những người Belarus vô hình": Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl

Một tấm hình có thể là bằng chứng duy nhất về sự tồn tại của họ.


Đã hơn 30 năm kể từ khi thảm họa hạt nhân Chernobyl xảy ra, nhưng những hậu quả mà nó để lại vẫn chưa hề chấm dứt. Vụ nổ đã đẩy một lượng lớn các hạt phóng xạ vào bầu khí quyển Trái đất, làm ô nhiễm một khu vực rộng lớn xung quanh, lan sang cả các nước láng giềng của Ukraine.


Riêng Belarus đã phải hứng chịu tới 70% lượng bụi phóng xạ từ Chernobyl. Tỷ lệ trẻ sơ sinh gặp khuyết tật bẩm sinh ở nước này đã tăng đến 250% sau năm 1986. Các nạn nhân phóng xạ ở Belarus được chính phủ tài trợ, họ sống trong các tổ chức gọi là "internats" hiếm khi được biết đến.


Cho đến khi Jadwiga Bronte, một nhiếp ảnh gia người Ba Lan thực hiện bộ ảnh có tên "Những người Belarus vô hình", khắc họa lại cuộc sống của những nạn nhân phóng xạ trong "internats", nơi mà cô mô tả nó vừa có dáng dấp của một trại tị nạn, một trại trẻ mồ côi nơi những đứa trẻ dị tật bị bỏ lại từ khi mới sinh ra và một nhà tế bần, nơi những người già neo đơn nương tựa.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 1.

"Những người Belarus vô hình": Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl


Dưới đây là tổng hợp một số phỏng vấn với Jadwiga Bronte, nhiếp ảnh gia sẽ tiết lộ cho chúng ta biết cuộc đời khốn khổ và vô hình của hàng ngàn nạn nhân phóng xạ ở Belarus đang bị xã hội che giấu và ruồng bỏ. Tất cả bắt đầu sau thảm họa Chernobyl.


Vì lý do gì mà cô đã quyết định thực hiện dự án của mình?


Chủ đề này luôn mang tính cá nhân đối với tôi. Tôi sinh ra ở nước láng giềng Ba Lan, một tiểu bang vệ tinh của Liên Xô vào thời điểm xảy ra thảm họa Chernobyl năm 1986. Sau khi tìm hiểu thêm về hậu quả của thảm họa này từ một bài tiểu luận hình ảnh tuyệt vời có tên là "Chernobyl Legacy" của Paul Fusco, tôi cảm thấy việc đến Belarus và tác nghiệp về chủ đề này như là một nhiệm vụ.


Tôi quyết định đến Belarus để ghi lại những câu chuyện về những đứa trẻ bị bỏ rơi, những đứa trẻ bị khuyết tật về thể chất cũng như tinh thần từ hậu quả của vụ tai nạn thương tâm xảy ra ở Chernobyl, tất cả từ mối liên hệ cá nhân của tôi với chủ đề này.


Tôi muốn biết tình huống nhạy cảm này đã được Belarus thời hậu Xô viết xử lý như thế nào sau hơn 30 năm.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 2.

Cô có thể miêu tả lại điều kiện trong các trại "internats" được không?


Điều kiện trong đó khác xa với những gì chúng ta thấy ở Tây Âu. Các trại "internats" thường rất đông. Không có nhiều hoạt động diễn ra trong đó, ngoài việc xem TV hoặc đi dạo.


Một số tổ chức phi chính phủ quốc tế sẽ đến đó để giúp tổ chức các kỳ nghỉ hè cho cư dân, và họ gửi đến một số tình nguyện viên mỗi năm để dành thời gian và chơi với cư dân. Những người già ở internats là đối tượng có điều kiện sống tồi tệ nhất, và mọi người được đối xử mà không có sự tôn trọng.


Thật sự rất đau lòng, chụp ảnh ở những nơi như vậy là điều rất khó khăn đối với tôi.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 3.

Chụp ảnh những người dễ bị tổn thương rõ ràng đi kèm với nhiều hàm nghĩa đạo đức. Tôi cảm thấy có vẻ như cô đã làm tốt trong dự án này, nhưng trước khi bấm máy, cô có lo ngại gì hay không?


Diễn tả trực quan từ lâu đã là một vấn đề lớn trong nhiếp ảnh, đặc biệt là khi nói đến những người dễ bị tổn thương. Chụp ảnh khuyết tật là một chủ đề cực kỳ nhạy cảm, nó luôn dung hòa cả hai khái niệm đạo đức và thẩm mỹ.


Nhiều nhiếp ảnh gia tài liệu và phóng viên ảnh từng bị chỉ trích vì cách tiếp cận và lựa chọn thẩm mỹ của họ trong nhiều trường hợp. Có một lý do tại sao ngày nay hầu như [chúng ta] không còn thấy nhiều ảnh của người khuyết tật nữa; đó có thể là do cách tiếp cận quá khứ đối với chủ đề này và những vấn đề lớn với "hình tượng tốt" của "sự khác biệt".


Người khuyết tật gần như trở thành một phép ẩn dụ cho "sự khác biệt".


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 4.

Theo nghiên cứu về diễn tả trực quan người khuyết tật mà tôi thực hiện trong năm nay, phán đoán của chúng tôi đối với đạo đức trong nhiếp ảnh thay đổi bằng cách biết khi nào và tại sao bức ảnh được chụp.


Nhận thức của tôi về các cách tiếp cận lịch sử xung quanh các chủ đề này đã trở thành nền tảng cho cách tiếp cận của tôi đối với dự án ở Belarus; nó khiến tôi tập trung vào ý định của mình trong mỗi cú bấm máy.


Đối với tôi, cư dân của các tổ chức tôi đến thăm là những người tuyệt vời, xinh đẹp và mạnh mẽ. Thông qua công việc của mình, tôi muốn chứng minh rằng những người khuyết tật có khả năng học tập, làm việc, xây dựng các mối quan hệ lâu dài và đóng góp cho xã hội.


Tôi cảm thấy đâu đó một niềm hạnh phúc thuần khiết trong hầu hết các chân dung tôi chụp. Tôi hy vọng người xem cũng có thể nhìn thấy nó. Làm việc trên một chủ đề tế nhị như vậy thực sự khó khăn; sẽ luôn có một số lời chỉ trích. Tuy nhiên, tôi tin rằng mọi người luôn luôn nhận thức được và thông cảm.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 5.

Cô đã làm việc với các đối tượng thế nào để giúp họ thoải mái?


Mối quan tâm chính của tôi là không tạo ra tình huống căng thẳng hoặc gây lo lắng. Tôi đã đến thăm một số trại "internats" khác nhau. Ở một số nơi, tôi sẽ ở lại trong nhiều ngày.


Điều này sẽ cho chúng tôi cơ hội dành thời gian chất lượng để thực hiện một số hoạt động cùng nhau và xây dựng mối quan hệ - bằng cách đi dạo trong sân sau, chơi với một quả bóng hoặc bóng bay, vẽ hoặc tô màu.


Một số cô gái lớn tuổi thích trang điểm và sơn móng tay. Với những đứa trẻ, tôi sẽ dắt chúng đi chơi loanh quanh, chơi nhạc hoặc chỉ đơn giản là nói chuyện với chúng.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 6.

Có ai đó mà cô đặc biệt cảm thấy kết nối hay không?


Tôi đã đến thăm một số tổ chức khác nhau và ở mỗi nơi tôi sẽ tìm thấy một số nhân vật xuất sắc. Hai người thực sự thu hút sự chú ý của tôi là Lyosha và Sveta.


Lyosha là một cậu bé tự kỷ nghiêm trọng, rất năng động và thiếu kiên nhẫn, nhưng trước ống kính, cậu sẽ bình tĩnh lại ngay lập tức. Cậu ấy yêu ánh sáng đèn flash và sẽ tĩnh động lại để tạo dáng cho đến khi ánh sáng lóe lên.


Sveta là cô gái trẻ tuyệt vời và xinh đẹp này, rất thông minh và thân thiện. Cô ấy rất tự tin về vẻ ngoài của mình và thích được chụp ảnh.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 7.

Có một bức ảnh trông giống như một bức tranh tường của một người phụ nữ. Ý nghĩa đằng sau đó là gì?


Đó là một tấm ảnh cũ của một người phụ nữ, một người mẹ của một "cư dân" tại nhà tế bần. Rất hiếm khi cư dân ở đây có hình ảnh của cha mẹ mình, vì hầu hết họ bị bỏ rơi ngay sau khi sinh.


Tuy nhiên, đối với cá nhân tôi bức tranh này có hai ý nghĩa.


Thứ nhất, đó là một phép ẩn dụ cho thời gian trôi qua, nhưng vẫn còn đó những kết nối tâm lý và hoài niệm từ thời đại Xô viết. Thứ hai, đó là những người vô hình này có thể vĩnh viễn vô hình đến cuối cùng có thể chẳng còn có ai nhớ đến họ.


Một tấm hình có thể là bằng chứng duy nhất về sự tồn tại của họ.


Những người Belarus vô hình: Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl - Ảnh 8.

Sau dự án này cô sẽ làm gì tiếp theo?


Tôi đang làm việc trong một phần mở rộng của dự án có tên là "Bà mẹ của những người vô hình". Phần này của dự án sẽ tập trung vào những bà mẹ bị buộc phải từ bỏ đứa con tàn tật của họ, hoặc bị thuyết phục ép buộc phá thai nếu cái thai đó bị nghi ngờ mắc dị tật.


Dự án này sẽ [khắc họa cuộc sống của] các bà mẹ Belarus thiếu tiếng nói. Họ sống ở một đất nước hậu Xô viết, nơi tôn giáo, chính phủ và xã hội có ảnh hưởng lớn đến họ và quyết định từ bỏ con cái của chính họ.


Cảm ơn, Jadwiga.


Tham khảo Vice, Pbs


Muốn biết Chernobyl của HBO có sát với thực tế hay không, cứ xem loạt ảnh so sánh này là rõ









"Nhung nguoi Belarus vo hinh": Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl


Mot tam hinh co the la bang chung duy nhat ve su ton tai cua ho.


Da hon 30 nam ke tu khi tham hoa hat nhan Chernobyl xay ra, nhung nhung hau qua ma no de lai van chua he cham dut. Vu no da day mot luong lon cac hat phong xa vao bau khi quyen Trai dat, lam o nhiem mot khu vuc rong lon xung quanh, lan sang ca cac nuoc lang gieng cua Ukraine.


Rieng Belarus da phai hung chiu toi 70% luong bui phong xa tu Chernobyl. Ty le tre so sinh gap khuyet tat bam sinh o nuoc nay da tang den 250% sau nam 1986. Cac nan nhan phong xa o Belarus duoc chinh phu tai tro, ho song trong cac to chuc goi la "internats" hiem khi duoc biet den.


Cho den khi Jadwiga Bronte, mot nhiep anh gia nguoi Ba Lan thuc hien bo anh co ten "Nhung nguoi Belarus vo hinh", khac hoa lai cuoc song cua nhung nan nhan phong xa trong "internats", noi ma co mo ta no vua co dang dap cua mot trai ti nan, mot trai tre mo coi noi nhung dua tre di tat bi bo lai tu khi moi sinh ra va mot nha te ban, noi nhung nguoi gia neo don nuong tua.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 1.

"Nhung nguoi Belarus vo hinh": Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl


Duoi day la tong hop mot so phong van voi Jadwiga Bronte, nhiep anh gia se tiet lo cho chung ta biet cuoc doi khon kho va vo hinh cua hang ngan nan nhan phong xa o Belarus dang bi xa hoi che giau va ruong bo. Tat ca bat dau sau tham hoa Chernobyl.


Vi ly do gi ma co da quyet dinh thuc hien du an cua minh?


Chu de nay luon mang tinh ca nhan doi voi toi. Toi sinh ra o nuoc lang gieng Ba Lan, mot tieu bang ve tinh cua Lien Xo vao thoi diem xay ra tham hoa Chernobyl nam 1986. Sau khi tim hieu them ve hau qua cua tham hoa nay tu mot bai tieu luan hinh anh tuyet voi co ten la "Chernobyl Legacy" cua Paul Fusco, toi cam thay viec den Belarus va tac nghiep ve chu de nay nhu la mot nhiem vu.


Toi quyet dinh den Belarus de ghi lai nhung cau chuyen ve nhung dua tre bi bo roi, nhung dua tre bi khuyet tat ve the chat cung nhu tinh than tu hau qua cua vu tai nan thuong tam xay ra o Chernobyl, tat ca tu moi lien he ca nhan cua toi voi chu de nay.


Toi muon biet tinh huong nhay cam nay da duoc Belarus thoi hau Xo viet xu ly nhu the nao sau hon 30 nam.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 2.

Co co the mieu ta lai dieu kien trong cac trai "internats" duoc khong?


Dieu kien trong do khac xa voi nhung gi chung ta thay o Tay Au. Cac trai "internats" thuong rat dong. Khong co nhieu hoat dong dien ra trong do, ngoai viec xem TV hoac di dao.


Mot so to chuc phi chinh phu quoc te se den do de giup to chuc cac ky nghi he cho cu dan, va ho gui den mot so tinh nguyen vien moi nam de danh thoi gian va choi voi cu dan. Nhung nguoi gia o internats la doi tuong co dieu kien song toi te nhat, va moi nguoi duoc doi xu ma khong co su ton trong.


That su rat dau long, chup anh o nhung noi nhu vay la dieu rat kho khan doi voi toi.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 3.

Chup anh nhung nguoi de bi ton thuong ro rang di kem voi nhieu ham nghia dao duc. Toi cam thay co ve nhu co da lam tot trong du an nay, nhung truoc khi bam may, co co lo ngai gi hay khong?


Dien ta truc quan tu lau da la mot van de lon trong nhiep anh, dac biet la khi noi den nhung nguoi de bi ton thuong. Chup anh khuyet tat la mot chu de cuc ky nhay cam, no luon dung hoa ca hai khai niem dao duc va tham my.


Nhieu nhiep anh gia tai lieu va phong vien anh tung bi chi trich vi cach tiep can va lua chon tham my cua ho trong nhieu truong hop. Co mot ly do tai sao ngay nay hau nhu [chung ta] khong con thay nhieu anh cua nguoi khuyet tat nua; do co the la do cach tiep can qua khu doi voi chu de nay va nhung van de lon voi "hinh tuong tot" cua "su khac biet".


Nguoi khuyet tat gan nhu tro thanh mot phep an du cho "su khac biet".


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 4.

Theo nghien cuu ve dien ta truc quan nguoi khuyet tat ma toi thuc hien trong nam nay, phan doan cua chung toi doi voi dao duc trong nhiep anh thay doi bang cach biet khi nao va tai sao buc anh duoc chup.


Nhan thuc cua toi ve cac cach tiep can lich su xung quanh cac chu de nay da tro thanh nen tang cho cach tiep can cua toi doi voi du an o Belarus; no khien toi tap trung vao y dinh cua minh trong moi cu bam may.


Doi voi toi, cu dan cua cac to chuc toi den tham la nhung nguoi tuyet voi, xinh dep va manh me. Thong qua cong viec cua minh, toi muon chung minh rang nhung nguoi khuyet tat co kha nang hoc tap, lam viec, xay dung cac moi quan he lau dai va dong gop cho xa hoi.


Toi cam thay dau do mot niem hanh phuc thuan khiet trong hau het cac chan dung toi chup. Toi hy vong nguoi xem cung co the nhin thay no. Lam viec tren mot chu de te nhi nhu vay thuc su kho khan; se luon co mot so loi chi trich. Tuy nhien, toi tin rang moi nguoi luon luon nhan thuc duoc va thong cam.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 5.

Co da lam viec voi cac doi tuong the nao de giup ho thoai mai?


Moi quan tam chinh cua toi la khong tao ra tinh huong cang thang hoac gay lo lang. Toi da den tham mot so trai "internats" khac nhau. O mot so noi, toi se o lai trong nhieu ngay.


Dieu nay se cho chung toi co hoi danh thoi gian chat luong de thuc hien mot so hoat dong cung nhau va xay dung moi quan he - bang cach di dao trong san sau, choi voi mot qua bong hoac bong bay, ve hoac to mau.


Mot so co gai lon tuoi thich trang diem va son mong tay. Voi nhung dua tre, toi se dat chung di choi loanh quanh, choi nhac hoac chi don gian la noi chuyen voi chung.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 6.

Co ai do ma co dac biet cam thay ket noi hay khong?


Toi da den tham mot so to chuc khac nhau va o moi noi toi se tim thay mot so nhan vat xuat sac. Hai nguoi thuc su thu hut su chu y cua toi la Lyosha va Sveta.


Lyosha la mot cau be tu ky nghiem trong, rat nang dong va thieu kien nhan, nhung truoc ong kinh, cau se binh tinh lai ngay lap tuc. Cau ay yeu anh sang den flash va se tinh dong lai de tao dang cho den khi anh sang loe len.


Sveta la co gai tre tuyet voi va xinh dep nay, rat thong minh va than thien. Co ay rat tu tin ve ve ngoai cua minh va thich duoc chup anh.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 7.

Co mot buc anh trong giong nhu mot buc tranh tuong cua mot nguoi phu nu. Y nghia dang sau do la gi?


Do la mot tam anh cu cua mot nguoi phu nu, mot nguoi me cua mot "cu dan" tai nha te ban. Rat hiem khi cu dan o day co hinh anh cua cha me minh, vi hau het ho bi bo roi ngay sau khi sinh.


Tuy nhien, doi voi ca nhan toi buc tranh nay co hai y nghia.


Thu nhat, do la mot phep an du cho thoi gian troi qua, nhung van con do nhung ket noi tam ly va hoai niem tu thoi dai Xo viet. Thu hai, do la nhung nguoi vo hinh nay co the vinh vien vo hinh den cuoi cung co the chang con co ai nho den ho.


Mot tam hinh co the la bang chung duy nhat ve su ton tai cua ho.


Nhung nguoi Belarus vo hinh: Nan nhan bi lang quen cua tham hoa hat nhan Chernobyl - Anh 8.

Sau du an nay co se lam gi tiep theo?


Toi dang lam viec trong mot phan mo rong cua du an co ten la "Ba me cua nhung nguoi vo hinh". Phan nay cua du an se tap trung vao nhung ba me bi buoc phai tu bo dua con tan tat cua ho, hoac bi thuyet phuc ep buoc pha thai neu cai thai do bi nghi ngo mac di tat.


Du an nay se [khac hoa cuoc song cua] cac ba me Belarus thieu tieng noi. Ho song o mot dat nuoc hau Xo viet, noi ton giao, chinh phu va xa hoi co anh huong lon den ho va quyet dinh tu bo con cai cua chinh ho.


Cam on, Jadwiga.


Tham khao Vice, Pbs


Muon biet Chernobyl cua HBO co sat voi thuc te hay khong, cu xem loat anh so sanh nay la ro


"Những người Belarus vô hình": Nạn nhân bị lãng quên của thảm họa hạt nhân Chernobyl

Một tấm hình có thể là bằng chứng duy nhất về sự tồn tại của họ.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: