Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không?

Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Edison và Napoleon chẳng một ai ngủ theo lịch trình Uberman cả.


Kể từ khi thế giới bước vào một kỷ nguyên tăng tốc, Định luật Moore đã làm cho số lượng transistor trên một chip bán dẫn tăng gấp đôi sau mỗi năm. Nhờ đó mà mọi thứ đều trở nên nhỏ hơn và nhanh hơn từng ngày, con người bắt đầu có được máy vi tính, điện thoại và internet...


Nhưng dường như việc kết nối nhanh hơn và hiệu quả hơn cũng sinh ra một thế hệ trẻ khát khao nhiều hơn. Chúng ta thích sống vội, muốn có được nhiều niềm vui, đọc được nhiều thông tin hơn mỗi ngày. Tất cả mọi người đều khao khát thành công sớm, họ nghĩ rằng để làm được điều đó chỉ còn cách học tập và làm việc không ngừng nghỉ.


Vấn đề là ở chỗ, giống như diện tích của một con chip bán dẫn, thời gian là thứ không thể sinh ra thêm được. Đối mặt với thực tế phũ phàng rằng mỗi ngày chỉ có 24 giờ, nhiều người bắt đầu coi giấc ngủ là một sự phí phạm.


Tại sao con người phải ngủ 8 tiếng mỗi ngày, và đánh mất tới một phần ba cuộc đời của mình chỉ để nằm một chỗ?


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 1.

Vào khoảng những năm 2000, khi Định luật Moore đã đẩy số lượng transistor trên một con chip đạt tới mức 50-100 triệu. Trên internet, một biểu đồ có tên Lịch trình Giấc ngủ Uberman bắt đầu được lan truyền khắp các blog. Nó thể hiện một ý tưởng vô cùng hấp dẫn, thứ chắc chắn sẽ hút hồn bất kể ai nhìn vào đó.


Lịch trình Giấc ngủ Uberman nói rằng con người có thể chỉ cần ngủ 2 tiếng mỗi ngày, chính xác là chợp mắt 20 phút sau mỗi 3 tiếng 40 phút. Nó kéo dài thời gian tỉnh giấc của một người lên tới 22 tiếng mỗi ngày, so với người bình thường, một người ngủ Uberman sẽ có thêm cho mình 6 giờ đồng hồ.


Cứ mỗi tuần, họ sẽ sống thêm được nhiều hơn 2 ngày. Con số trong một năm là 2.190 giờ tương đương với 91 ngày thức giấc liên tục. Bắt đầu thực hành giấc ngủ Uberman từ tuổi 20, bạn sẽ sống nhiều hơn người khác tới 10 năm cuộc đời.


Cùng với đó là vô số lợi ích bao gồm: tăng thời lượng giấc ngủ REM, cải thiện năng suất làm việc, khả năng sáng tạo, tâm trạng và có được những giấc mơ Lucid...


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 2.

Hãy tưởng tượng, bạn có thể làm gì trong 10 năm với năng suất làm việc sáng tạo ấy? Tất cả sẽ được bạn chuyển hóa thành kiến thức, kinh nghiệm, tiền bạc và dĩ nhiên cả hạnh phúc cùng vô số niềm vui.


Nhiều bài báo nói rằng Leonardo Da Vinci, Nikola Tesla, thậm chí cả Napoleon đã đều ngủ kiểu Uberman để đạt tới thành công của họ. Nhưng thực tế thì tấm biểu đồ - trông như chiếc bánh sinh nhật cắt sáu này - có hiệu quả hay không?


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 3.

Trong cuộc sống hiện đại, hầu hết chúng ta đều chỉ ngủ một giấc mỗi đêm. Bạn đi ngủ vào khoảng 9-10 giờ tối, có thể muộn hơn. Nhưng nếu bạn đã cố gắng ngủ đủ 7-8 tiếng, sau đó thức toàn bộ thời gian còn lại trong ngày, bạn sẽ thuộc mẫu người ngủ đơn pha (Monophasic Sleep).


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 4.

Tổ tiên của chúng ta, những người săn bắn hái lượm nhiều khả năng cũng ngủ đơn pha. Năm 2017, một nhóm các nhà khoa học tại Đại học California đã rút ra kết luận này sau khi nghiên cứu 3 tộc người tiền hiện đại còn sót lại ở Châu Phi và Nam Mỹ. Họ là những người Hadza ở Tanzania, Tsimane ở Bolivia và người San ở Namibia, tất cả đều vẫn đang sống trong một "nền kinh tế" săn bắn hái lượm.


Quan sát từ nghiên cứu cho thấy, mặc dù những thổ dân sống tách biệt ở hai lục địa, họ cùng đi ngủ vào một khoảng thời gian giống nhau, hơn 3 tiếng sau khi mặt trời lặn. Những người thổ dân thức dậy tự nhiên trước khi mặt trời mọc, ngủ liền một giấc mỗi đêm và không bao giờ ngủ vào ban ngày khi mặt trời còn chiếu sáng.


Vậy là tổ tiên của chúng ta có thể không phải những người thích ngủ trưa. Ngủ trưa được tính vào mô hình giấc ngủ hai pha (Biphasic Sleep). Thông thường, khi ai đó không ngủ đủ 8 tiếng mỗi đêm, họ sẽ có xu hướng sẽ ngủ một giấc ngắn vào giữa ngày để bù đắp lại. Điều này chia miếng bánh giấc ngủ thành 2 phần đối lập:


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 5.

Nhưng giấc ngủ hai pha cũng có một dạng hoàn toàn khác. Trong đó, giấc ngủ ban đêm được cắt làm đôi, xen vào giữa một khoảng thời gian thức giấc kéo dài từ 1 đến vài tiếng. Các tài liệu cho thấy giấc ngủ pha đôi này khá phổ biến ở Phương Tây trong những năm 1800, thời kỳ tiền công nghiệp trước khi con người phát minh ra đèn điện.


Logic của giấc ngủ pha đôi là việc con người quá nhàn hạ vào buổi tối. Khi chỉ có nến thắp sáng, không có điện thoại, TV hay internet, mọi người thường có xu hướng đi ngủ sớm. Tùy từng thời gian và vĩ độ, khoảng thời gian ban đêm khi đó có thể kéo dài từ 8-12 tiếng.


Những người tiền công nghiệp có lẽ đã khá vất vả trong việc kéo dài một giấc ngủ duy nhất dài đến vậy. Cho nên, họ thường thức giấc vào lúc nửa đêm.


Các tài liệu ghi lại cho thấy trong khoảng thời gian này, nhiều hoạt động sáng tạo và nghệ thuật đã được thực hiện. Các nhà thiên văn cũng sử dụng thời gian đó để quan sát bầu trời, trong khi người bình thường có thể ăn một bữa nhẹ dưới ánh nến hoặc đơn giản là quan hệ tình dục.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 6.

Lịch trình Uberman, với 6 giấc ngủ/ngày, là một trong những mô hình giấc ngủ kỳ lạ nhất thuộc nhóm giấc ngủ đa pha (Polyphasic Sleep) - thuật ngữ được tiến sĩ Claudio Stampi, nhà nghiên cứu đồng hồ sinh học người Ý đặt ra khi ông bắt đầu nghiên cứu chủ đề này.


Đúng như tên gọi của nó, giấc ngủ đa pha là những mô hình, trong đó, một người sẽ ngủ nhiều giấc ngắn trong ngày, thông thường là từ 3-6 giấc ngủ. Mục đích mà những người ngủ đa pha hướng tới là rút ngắn các giai đoạn họ cho là không quan trọng của giấc ngủ.


Bằng cách huấn luyện cơ thể ngủ đa pha, họ tin rằng mình sẽ tối đa hóa được giấc ngủ REM và giấc ngủ sóng chậm (SWS). Đây là hai trạng thái ngủ có tác dụng phục hồi cơ thể và củng cố trí nhớ tốt nhất.


Những người ngủ đa pha lập luận rằng tất cả các giai đoạn ngủ nông trước đó là không quan trọng, bằng việc loại bỏ chúng, họ sẽ có được nhiều thời gian thức giấc hơn mà vẫn làm việc hiệu quả nhờ tối đa hóa REM và SWS.


Bên cạnh Uberman, hai lịch trình ngủ đa pha phổ biến thường được biết đến là Everyman và Dymaxion:


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 7.

Với lịch trình Everyman, một người sẽ ngủ khoảng 3-3,5 tiếng vào ban đêm rồi thức dậy. Trong suốt 21 tiếng đồng hồ còn lại, họ được phép ngủ thêm 3 giấc ngủ ngắn, mỗi giấc kéo dài 20 phút. Tổng cộng là 4-4,5 giờ ngủ trong ngày.


Lịch trình ngủ Dymaxion chỉ nhắm mục tiêu vào 2 giờ ngủ giống Uberman, nhưng các giấc ngủ được kéo dài ra 30 phút và số lượng được rút xuống chỉ còn 4 giấc.


Lịch trình này được những người ủng hộ giấc ngủ đa pha cho rằng dễ thực hiện hơn so với Uberman, và cũng tiện dụng hơn vì các giấc ngủ thường rơi vào khoảng thời gian trống và rảnh rỗi như 12 giờ đêm, 6 giờ, 12 giờ trưa và 6 giờ tối.


Bạn có thể làm việc liên tục trong các khoảng thời gian còn lại mà không bị ngắt quãng.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 8.

Điều đầu tiên cần phải nói chắc chắn rằng, con người cần ngủ. Giấc ngủ đóng vai trò trong sự sinh tồn của con người tương tự như thức ăn và nước uống. Mặc dù các nhà khoa học vẫn chưa giải thích được đầy đủ mục đích sinh học của giấc ngủ, họ đã tìm được nhiều bằng chứng cho thấy nó có liên quan đến một số chức năng não, bao gồm cả cách các tế bào thần kinh giao tiếp với nhau.


Trong thực tế, não và cơ thể vẫn hoạt động đáng kể trong khi bạn ngủ. Những phát hiện gần đây cho thấy giấc ngủ giúp vệ sinh và loại bỏ những độc tố tích tụ trong não suốt thời gian thức giấc. Nó cũng đóng vai trò trong việc hình thành ký ức và củng cố các kiến thức mà bạn mới học được trong ngày.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 9.

Giấc ngủ ảnh hưởng đến hầu hết mọi loại mô và hệ thống trong cơ thể - từ não, tim và phổi đến quá trình trao đổi chất, chức năng miễn dịch, tâm trạng và khả năng đề kháng bệnh tật. Nghiên cứu cho thấy rằng thiếu ngủ mãn tính hoặc ngủ kém chất lượng sẽ làm tăng nguy cơ rối loạn bao gồm huyết áp cao, bệnh tim mạch, tiểu đường, trầm cảm và béo phì.


Trong khi đó, thống kê cho biết những người chỉ ngủ từ 4-5 tiếng/ngày có thể làm tăng tỷ lệ tai nạn giao thông của mình lên gấp 4 lần, tỷ lệ tai nạn lao động gấp 2,7 lần. Năm 2012, một người đàn ông 26 tuổi ở Trung Quốc được tìm thấy đã chết, sau khi thức liên tục 12 ngày đêm để theo dõi giải Vô địch bóng đá châu Âu (EURO).


Mặc dù nghiên cứu chỉ ra thiếu ngủ không phải là nguyên nhân trực tiếp có thể dẫn đến cái chết, nó luôn là điều kiện cho cái chết xảy ra sớm hơn.


Các bằng chứng khoa học hiện tại ủng hộ giấc ngủ chất lượng với 2 tiêu chí: đủ thời lượng và đúng thời điểm. Số lượng giờ ngủ mỗi ngày thay đổi theo từng độ tuổi. Trung bình, trẻ sơ sinh cần 16-18 giờ ngủ mỗi ngày. Trẻ em và thanh thiếu niên cần 9,5 tiếng. Người trưởng thành cần ngủ 7-9 tiếng mỗi ngày sau đó giảm xuống khi chúng ta già đi.


Ngủ đúng thời điểm là việc đồng bộ giấc ngủ của bạn với chiếc đồng hồ sinh học trong cơ thể, chạy theo chu kỳ sáng/tối của ngày. Nghĩa là mọi người nên ngủ vào ban đêm và thức dậy khi trời sáng. Bất kể mô hình ngủ nào chệch ra ngoài hai điều kiện này đều mang đến những tác động không tốt đến cơ thể.


Dựa trên đó, chỉ có giấc ngủ đơn pha và hai pha có thể đáp ứng cả hai điều kiện. Tổ tiên của chúng ta có khả năng là những người ngủ đơn pha, do vậy, đó được xem là giấc ngủ tự nhiên nhất. Nhưng sau cách mạng công nghiệp, đèn điện và các loại ánh sáng nhân tạo dường như đã phá vỡ mô hình ngủ đơn pha của chúng ta, khiến nó kém hiệu quả.


Con người thức khuya hơn, khi có nhiều hoạt động giải trí hơn vào ban đêm, từ điện thoại, tivi cho đến những bữa tiệc tùng và lễ hội ngoài đường phố. Kết quả là khoảng thời gian tính từ khi bạn chợp mắt cho tới khi mặt trời mọc là không đủ để đảm bảo cả về chất và về lượng cho giấc ngủ.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 10.

Mô hình giấc ngủ hai pha, bao gồm một giấc ngủ ban đêm và một giấc ngủ trưa, bây giờ trở thành lựa chọn thay thế tốt hơn. Nghiên cứu điện não đồ cũng ủng hộ mô hình ngủ hai pha, cho thấy sự đáp ứng của não bộ với một giấc ngủ dài vào ban đêm và một giấc ngủ ngắn giữa ngày.


Trong khi đó, rất nhiều nghiên cứu khác ủng hộ lợi ích tuyệt vời từ giấc ngủ trưa bao gồm cải thiện chức năng nhận thức, phản xạ, trí nhớ ngắn hạn và cả tâm trạng. Ở những quốc gia có nền văn hóa siesta (tiếng Tây Ban Nha nghĩa là ngủ trưa) như Hy Lạp, Brazil, Mexico và tất nhiên cả Tây Ban Nha, có tới hơn 72% dân số thường xuyên ngủ trưa ít nhất 4 lần/tuần.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 11.

Như đã nói, mục đích chính mà những người ủng hộ giấc ngủ đa pha muốn hướng tới, đó là loại bỏ các giai đoạn giấc ngủ không REM, chỉ tối đa hóa thời gian ngủ REM và thu lượm các lợi ích từ giai đoạn ngủ quan trọng này.


Thông thường, một giấc ngủ đơn pha trong đêm của bạn được chia thành 5 phiên, mỗi phiên kéo dài 90 phút. Trong mỗi phiên này lại chia thành 4 giai đoạn: ngủ nông, ngủ trung bình, ngủ sâu và REM.


Bởi các giai đoạn không REM kéo dài tới 65 phút, và ngủ REM chỉ dài 20 phút với 5 phút chuyển tiếp, những người ủng hộ giấc ngủ đa pha nói rằng bạn thực chất chỉ có 100 phút ngủ REM hữu ích mỗi đêm.


Vậy nếu có thể tập luyện lịch trình ngủ Uberman để ngay lập tức nhảy vào giai đoạn ngủ REM 6 lần trong ngày, mỗi lần 20 phút, bạn có thể có được tổng cộng 120 phút ngủ REM, nhiều hơn cả giấc ngủ đơn pha ban đêm kéo dài 8 tiếng.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 12.

Mặc dù vậy, đó chỉ là lý thuyết, thậm chí là một lý thuyết sai lầm! Các lý thuyết khoa học chuẩn xác về giấc ngủ có thể tiên đoán và giải thích điều gì sẽ xảy ra nếu bạn tuân theo lịch trình giấc ngủ Uberman, trớ trêu thay, khi đó, giấc ngủ REM sẽ còn bị rút ngắn lại.


Thứ nhất, vì bạn chỉ ngủ 2 tiếng một ngày, cơ thể sẽ bị đưa vào trạng thái thiếu ngủ. Đúng là trạng thái này sẽ nén các giai đoạn không REM của giấc ngủ lại, bạn sẽ nhảy vào giai đoạn REM sớm hơn. Nhưng bởi khoảng thời gian thức giấc dài gây ra những sự mất cân bằng nội môi, cơ thể bạn sẽ ưu tiên để nhảy vào giai đoạn ngủ sâu (sóng não chậm SWS) trước khi có thể tiến tới REM.


Kết quả thì giấc ngủ REM của bạn giảm xuống chứ không hề tăng lên. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn sử dụng đồng hồ báo thức (gần như là vật bất ly thân và không thể thiếu với những người thực hành giấc ngủ Uberman). Đồng hồ báo thức sẽ đánh thẳng vào giấc ngủ REM đang dang dở của bạn, khi những giấc mơ đang diễn ra.


Điều này giải thích một thực tế rằng những người ngủ Uberman thường báo cáo họ nhớ rõ những giấc mơ của mình hoặc trải nghiệm giấc mơ Lucid khi thức dậy. Nhưng đó không phải là dấu hiệu cho thấy họ ngủ REM tốt hơn, mà đó là một dấu hiệu cho thấy họ đang tự phá hủy giấc ngủ REM của mình.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 13.

"Có rất ít dữ liệu - không có dữ liệu nào trong số đó được tìm thấy trong tài liệu y khoa - nói về những nghiên cứu lâm sàng được thiết kế cẩn thận để chứng minh giấc ngủ đa pha mang lại bất kể một lợi ích nào cho y học giấc ngủ con người", tiến sĩ Alon Avidan, giám đốc Trung tâm Rối loạn Giấc ngủ Đại học California, Hoa Kỳ cho biết.


Ngay cả khi bạn có thể hack được cơ thể và trượt ngay vào giấc ngủ REM, việc làm trái tự nhiên này cũng có thể gây ra nhiều hậu quả, chưa kể, các giai đoạn khác của giấc ngủ không phải không có ích.


"Khi bạn bắt đầu tái sắp xếp và thay đổi tỷ lệ phần trăm của các giai đoạn ngủ trong một chu kỳ bình thường, cuối cùng bạn sẽ thay đổi rất nhiều chức năng sinh lý khác nhau rất gắn liền với các giai đoạn ngủ ấy", tiến sĩ Avidan nói.


Điều này có thể để lại nhiều hậu quả cho hệ thống nội tiết và chức năng trao đổi chất của bạn. "Những người ngủ đa pha sẽ ngủ ít hơn về mặt tổng thể, điều đó cũng gây ra nhiều hậu quả sức khỏe, bao gồm suy giảm nhận thức, các vấn đề về trí nhớ và nguy cơ tai nạn cao hơn", tiến sĩ Avidan nhấn mạnh.


Những người không ngủ đủ 7 tiếng mỗi ngày có nguy cơ cao mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường và béo phì, ông nói, nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiếu ngủ làm rối loạn lượng hooc-môn, làm tăng cảm giác thèm ăn và nồng độ đường trong máu của bạn.


Trả lời câu hỏi rằng một người bình thường có nên thử lịch trình ngủ Uberman hay không, tiến sĩ Avidan dứt khoát: "Không!".


Trường hợp duy nhất mà lịch trình Uberman tỏ ra có ích, được tiến sĩ Claudio Stampi - nhà nghiên cứu giấc ngủ đa pha hàng đầu thế giới - chỉ ra, đó là các binh lính và thủy thủ trên du thuyền. Vì điều kiện chiến trường và sự lênh đênh trên biển, họ thường chỉ có thể ngủ vài giờ mỗi ngày.


Tiến sĩ Stampi cho biết những binh lính và thủy thủ có thể chia số giờ ngủ ít ỏi của họ thành 6 giấc ngủ ngắn chia đều trong cả ngày như lịch trình Uberman. Điều này sẽ tốt hơn là ngủ một giấc ngắn chỉ 2 tiếng đồng hồ.


Nhưng trái với những gì mà các blogger ủng hộ ngủ đa pha thường nói, tiến sĩ Stampi không hề khuyến cáo những người bình thường đang ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày rút ngắn thời gian xuống 2 tiếng để tuân thủ lịch trình Uberman.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 14.

Nếu giấc ngủ đa pha không có tác dụng, bạn có thể hỏi tại sao nó lại được ủng hộ và thực hành bởi một loạt các thiên tài bao gồm: Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Jefferson, Thomas Edison, Winston Churchill, Albert Einstein, Benjamin Franklin, Napoleon và nhiều hơn thế nữa.


Cũng dễ dàng đoán ra thôi, đó chỉ là những sản phẩm, những câu chuyện hư cấu. Điểm chung của những thiên tài được cho đã ngủ theo lịch trình Uberman là gì? Tất cả đều đã chết. Bạn không thể email hỏi Thomas Edison rằng: "Liệu ngài có thực sự ngủ đa pha hay không?".


Không có một nhà khoa học đoạt giải Nobel còn sống, hay một chính trị gia đương đại nào ngủ theo lịch trình Uberman. Tên tuổi của những người khác được ai đó xếp vào danh sách người ngủ Uberman chỉ để đánh bóng sự hiệu quả giả của phương pháp này.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 15.

Có nhiều bằng chứng cho thấy câu chuyện Leonardo da Vinci ngủ theo kiểu Uberman chỉ là tin đồn bịa đặt.


Vào thời kỳ Phục Hưng, khi đèn điện còn chưa được phát minh, người dân Châu Âu có một cuộc sống khá nhàn nhã. Sẽ rất kì lạ và điện rồ khi ai đó áp dụng một lịch trình ngủ đa pha vào thời kỳ đó, lúc mà con người chỉ có nến hoặc đuốc để thắp sáng vào ban đêm.


Không có một tài liệu đáng tin cậy nào ghi chú về thói quen ngủ của da Vinci, nếu ông ấy thực sự đã ngủ theo lịch trình Uberman. Nhưng có những tài liệu khác cho thấy điều ngược lại. Trong cuốn sách "LVIII", Matteo Bandello đã tường thuật lại khoảng thời gian ông ở bên Leonardo da Vinci khi nhà họa sĩ vẽ bức "Bữa ăn tối cuối cùng":


"Từ khi mặt trời mọc cho tới khi màn đêm buông xuống, không ai có thể lấy cọ vẽ ra khỏi tay ông ấy. Ông ấy vẽ không ngừng nghỉ, quên cả ăn uống". Bandello đã không hề nhắc đến giấc ngủ Uberman của da Vinci. Là một nhà văn tinh tế, chắc chắn ông ấy không thể bỏ qua nó, chỉ trừ khi đó là một câu chuyện không hề có thật.


Một danh ngôn nổi tiếng của chính da Vinci dường như cũng tiết lộ ông chỉ ngủ một giấc duy nhất trong ngày: "Một ngày được sử dụng hợp lý sẽ cho bạn một giấc ngủ an lành, một cuộc đời sử dụng hợp lý sẽ kết thúc với cái chết viên mãn".


Vậy thì bắt đầu từ đâu mà câu chuyện Leonardo da Vinci ngủ theo lịch trình Uberman đã được tạo ra và lan truyền? Một tài liệu năm 1992 của diễn viên người Ý Giancarlo Sbragia nhiều khả năng là nơi đầu tiên câu chuyện được kể. Khi Sbragia bàn về những giấc ngủ siêu ngắn, ông có nói rằng:


"Tôi không nhớ chính xác từ đâu mà tôi biết về thói quen ngủ của Leonardo. [...] Tôi có một người bạn bình thường có khả năng ngoại cảm. [...] Có lẽ từ bà ấy mà tôi biết về mô hình ngủ kỳ dị của Leonardo, nhưng bây giờ đã 30 năm rồi, tôi cũng không chắc chắn lắm".


Vậy hóa ra, toàn bộ câu chuyện Leonardo da Vinci ngủ theo lịch trình Uberman đã xuất phát từ miệng một nhà ngoại cảm.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 16.

Hồi ký và những tài liệu còn lưu trữ được nói về Napoleon cũng dễ dàng gây nhầm lẫn rằng ông ấy là một người ngủ đa pha. Trên thực tế, Napoleon là một người có mô hình ngủ bình thường, một giấc mỗi đêm và có xu hướng ngủ muộn.


Nhưng có những thời điểm, vị tướng thiên tài đã thực sự ngủ những giấc ngắn trong ngày. Lí do vì giấc ngủ đêm của ông hay bị gián đoạn bởi các sứ giả báo tin. Napoleon không chủ định ngủ ban ngày, chỉ vì ông ấy quá mệt với chiến trận nên cần chợp mắt. Trong những ngày nhàn rỗi, ông ấy ngủ đủ 7 tiếng đồng hồ trong cả đêm.


Cựu thủ tướng Anh Winston Churchill thì chắc chắn không phải người ngủ Uberman. Là một nhà lãnh đạo thời chiến, thói quen hàng ngày của ông được các trợ lý theo dõi rất chặt chẽ. Churchill thường thức khuya làm việc với các bộ trưởng, và bù lại bằng 1-2 tiếng ngủ trưa ngày hôm sau. Như vậy, Churchill là một người ngủ hai pha.


Thomas Edison, người luôn nói rằng giấc ngủ là một sự lãng phí thời gian, thậm chí cũng không ngủ đa pha. Nhật ký giấc ngủ do chính Edison ghi lại gợi ý ông cũng là một người ngủ hai pha. Thông thường, Edison sẽ cố gắng có một giấc ngủ ban đêm tốt nhất, sau đó ông thường ngủ trưa để khám phá một trạng thái chồng chập giữa tỉnh và thức gọi là hypnagogia.


Đối thủ của Edison, Nikola Tesla cũng không ngủ Uberman. Thay vào đó, nhà khoa học đại tài chỉ đơn giản là ngủ ngắn. Lịch làm việc quá tải trong ngày khiến Tesla chỉ có thể ngủ được ít giờ mỗi đêm.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 17.

Chúng ta không biết danh sách những thiên tài ngủ Uberman bắt nguồn từ đâu, nhưng bởi khả năng xuất chúng và những tài liệu không thể đối chứng, người ta vẫn thường thích kể tên họ chung vào với nhau.


Dường như bất cứ khi nào ai đó kể ra một danh sách "Vĩ nhân X đã làm điều Y", họ cứ phải xếp chung Einstein, Edison, Tesla và da Vinci vào với nhau mới chịu.


Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không? - Ảnh 18.

Bây giờ, bạn nghĩ thế nào về Lịch trình Uberman và giấc ngủ đa pha, sau khi biết Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Edison và Napoleon chẳng một ai ngủ theo cách này cả? Cũng giống như nhiều người khác, có thể bạn đã bị hấp dẫn bởi những cái tên hơn là bằng chứng khoa học yếu của lịch trình ngủ cổ quái này.


Trong thời đại ngày nay, bạn sẽ không thể tìm thấy một vĩ nhân nào ngủ theo lịch trình Uberman. Những người duy nhất đang thực hành lịch trình ngủ này là những blogger muốn trải nghiệm và chứng thực nó. Rudis Muiznieks là một ví dụ. Anh ấy đã thử nghiệm Uberman trong vòng 2 tháng và rút ra một số trải nghiệm:


"Khi tôi nhận ra thì đã quá muộn, rõ ràng khi thực hiện [lịch trình ngủ Uberman] tôi đã tự đánh cắp đi những giấc ngủ ngon của chính mình, đẩy bản thân vào những trải nghiệm tra tấn kinh khủng. Đúng là việc nhảy vào giấc ngủ REM sẽ mang lại những giấc mơ Lucid đáng kinh ngạc, nhưng ngoài đó, [lịch trình Uberman] chẳng đem lại lợi ích nào như nó đã hứa hẹn".


Kết thúc thí nghiệm Muiznieks chỉ cảm thấy thất vọng và phải đối mặt với tình trạng thiếu ngủ.


Trong khi đó, một blogger khác là Brian Lovin cũng đã thực hành một chiếc lược ngủ đa pha 4 tiếng mỗi ngày, chia làm 1 giấc ngủ 3 tiếng ban đêm và 3 giấc ngủ ngắn 20 phút trong ngày.


Anh ấy cũng đã ghi chép lại cẩn thận trải nghiệm của mình, mà bạn có thể đoán ra nó kết thúc không mấy có hậu. Chỉ sau 2 tuần rưỡi, Lovin phải bỏ cuộc vì kiệt sức và gặp các vấn đề sức khỏe.


Có thể thấy rằng, việc hack được vào thời lượng và chất lượng của giấc ngủ là rất khó. Sẽ không có một lịch trình ngủ nào cho phép bạn thức 22 tiếng trong ngày với hiệu suất tuyệt vời trong toàn bộ thời gian.


Giấc ngủ có chức năng hết sức quan trọng với sức khỏe và tinh thần. Không còn cách nào khác, ở thời điểm này chúng ta buộc phải tuân thủ 2 điều kiện của một lịch trình ngủ lành mạnh: ngủ đủ và đúng giờ.


Máy mơ: Khai thác não bộ trong giai đoạn kì lạ nhất của giấc ngủ, thứ khiến cả Thomas Edison cũng khao khát







Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong?


Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Edison va Napoleon chang mot ai ngu theo lich trinh Uberman ca.


Ke tu khi the gioi buoc vao mot ky nguyen tang toc, Dinh luat Moore da lam cho so luong transistor tren mot chip ban dan tang gap doi sau moi nam. Nho do ma moi thu deu tro nen nho hon va nhanh hon tung ngay, con nguoi bat dau co duoc may vi tinh, dien thoai va internet...


Nhung duong nhu viec ket noi nhanh hon va hieu qua hon cung sinh ra mot the he tre khat khao nhieu hon. Chung ta thich song voi, muon co duoc nhieu niem vui, doc duoc nhieu thong tin hon moi ngay. Tat ca moi nguoi deu khao khat thanh cong som, ho nghi rang de lam duoc dieu do chi con cach hoc tap va lam viec khong ngung nghi.


Van de la o cho, giong nhu dien tich cua mot con chip ban dan, thoi gian la thu khong the sinh ra them duoc. Doi mat voi thuc te phu phang rang moi ngay chi co 24 gio, nhieu nguoi bat dau coi giac ngu la mot su phi pham.


Tai sao con nguoi phai ngu 8 tieng moi ngay, va danh mat toi mot phan ba cuoc doi cua minh chi de nam mot cho?


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 1.

Vao khoang nhung nam 2000, khi Dinh luat Moore da day so luong transistor tren mot con chip dat toi muc 50-100 trieu. Tren internet, mot bieu do co ten Lich trinh Giac ngu Uberman bat dau duoc lan truyen khap cac blog. No the hien mot y tuong vo cung hap dan, thu chac chan se hut hon bat ke ai nhin vao do.


Lich trinh Giac ngu Uberman noi rang con nguoi co the chi can ngu 2 tieng moi ngay, chinh xac la chop mat 20 phut sau moi 3 tieng 40 phut. No keo dai thoi gian tinh giac cua mot nguoi len toi 22 tieng moi ngay, so voi nguoi binh thuong, mot nguoi ngu Uberman se co them cho minh 6 gio dong ho.


Cu moi tuan, ho se song them duoc nhieu hon 2 ngay. Con so trong mot nam la 2.190 gio tuong duong voi 91 ngay thuc giac lien tuc. Bat dau thuc hanh giac ngu Uberman tu tuoi 20, ban se song nhieu hon nguoi khac toi 10 nam cuoc doi.


Cung voi do la vo so loi ich bao gom: tang thoi luong giac ngu REM, cai thien nang suat lam viec, kha nang sang tao, tam trang va co duoc nhung giac mo Lucid...


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 2.

Hay tuong tuong, ban co the lam gi trong 10 nam voi nang suat lam viec sang tao ay? Tat ca se duoc ban chuyen hoa thanh kien thuc, kinh nghiem, tien bac va di nhien ca hanh phuc cung vo so niem vui.


Nhieu bai bao noi rang Leonardo Da Vinci, Nikola Tesla, tham chi ca Napoleon da deu ngu kieu Uberman de dat toi thanh cong cua ho. Nhung thuc te thi tam bieu do - trong nhu chiec banh sinh nhat cat sau nay - co hieu qua hay khong?


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 3.

Trong cuoc song hien dai, hau het chung ta deu chi ngu mot giac moi dem. Ban di ngu vao khoang 9-10 gio toi, co the muon hon. Nhung neu ban da co gang ngu du 7-8 tieng, sau do thuc toan bo thoi gian con lai trong ngay, ban se thuoc mau nguoi ngu don pha (Monophasic Sleep).


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 4.

To tien cua chung ta, nhung nguoi san ban hai luom nhieu kha nang cung ngu don pha. Nam 2017, mot nhom cac nha khoa hoc tai Dai hoc California da rut ra ket luan nay sau khi nghien cuu 3 toc nguoi tien hien dai con sot lai o Chau Phi va Nam My. Ho la nhung nguoi Hadza o Tanzania, Tsimane o Bolivia va nguoi San o Namibia, tat ca deu van dang song trong mot "nen kinh te" san ban hai luom.


Quan sat tu nghien cuu cho thay, mac du nhung tho dan song tach biet o hai luc dia, ho cung di ngu vao mot khoang thoi gian giong nhau, hon 3 tieng sau khi mat troi lan. Nhung nguoi tho dan thuc day tu nhien truoc khi mat troi moc, ngu lien mot giac moi dem va khong bao gio ngu vao ban ngay khi mat troi con chieu sang.


Vay la to tien cua chung ta co the khong phai nhung nguoi thich ngu trua. Ngu trua duoc tinh vao mo hinh giac ngu hai pha (Biphasic Sleep). Thong thuong, khi ai do khong ngu du 8 tieng moi dem, ho se co xu huong se ngu mot giac ngan vao giua ngay de bu dap lai. Dieu nay chia mieng banh giac ngu thanh 2 phan doi lap:


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 5.

Nhung giac ngu hai pha cung co mot dang hoan toan khac. Trong do, giac ngu ban dem duoc cat lam doi, xen vao giua mot khoang thoi gian thuc giac keo dai tu 1 den vai tieng. Cac tai lieu cho thay giac ngu pha doi nay kha pho bien o Phuong Tay trong nhung nam 1800, thoi ky tien cong nghiep truoc khi con nguoi phat minh ra den dien.


Logic cua giac ngu pha doi la viec con nguoi qua nhan ha vao buoi toi. Khi chi co nen thap sang, khong co dien thoai, TV hay internet, moi nguoi thuong co xu huong di ngu som. Tuy tung thoi gian va vi do, khoang thoi gian ban dem khi do co the keo dai tu 8-12 tieng.


Nhung nguoi tien cong nghiep co le da kha vat va trong viec keo dai mot giac ngu duy nhat dai den vay. Cho nen, ho thuong thuc giac vao luc nua dem.


Cac tai lieu ghi lai cho thay trong khoang thoi gian nay, nhieu hoat dong sang tao va nghe thuat da duoc thuc hien. Cac nha thien van cung su dung thoi gian do de quan sat bau troi, trong khi nguoi binh thuong co the an mot bua nhe duoi anh nen hoac don gian la quan he tinh duc.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 6.

Lich trinh Uberman, voi 6 giac ngu/ngay, la mot trong nhung mo hinh giac ngu ky la nhat thuoc nhom giac ngu da pha (Polyphasic Sleep) - thuat ngu duoc tien si Claudio Stampi, nha nghien cuu dong ho sinh hoc nguoi Y dat ra khi ong bat dau nghien cuu chu de nay.


Dung nhu ten goi cua no, giac ngu da pha la nhung mo hinh, trong do, mot nguoi se ngu nhieu giac ngan trong ngay, thong thuong la tu 3-6 giac ngu. Muc dich ma nhung nguoi ngu da pha huong toi la rut ngan cac giai doan ho cho la khong quan trong cua giac ngu.


Bang cach huan luyen co the ngu da pha, ho tin rang minh se toi da hoa duoc giac ngu REM va giac ngu song cham (SWS). Day la hai trang thai ngu co tac dung phuc hoi co the va cung co tri nho tot nhat.


Nhung nguoi ngu da pha lap luan rang tat ca cac giai doan ngu nong truoc do la khong quan trong, bang viec loai bo chung, ho se co duoc nhieu thoi gian thuc giac hon ma van lam viec hieu qua nho toi da hoa REM va SWS.


Ben canh Uberman, hai lich trinh ngu da pha pho bien thuong duoc biet den la Everyman va Dymaxion:


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 7.

Voi lich trinh Everyman, mot nguoi se ngu khoang 3-3,5 tieng vao ban dem roi thuc day. Trong suot 21 tieng dong ho con lai, ho duoc phep ngu them 3 giac ngu ngan, moi giac keo dai 20 phut. Tong cong la 4-4,5 gio ngu trong ngay.


Lich trinh ngu Dymaxion chi nham muc tieu vao 2 gio ngu giong Uberman, nhung cac giac ngu duoc keo dai ra 30 phut va so luong duoc rut xuong chi con 4 giac.


Lich trinh nay duoc nhung nguoi ung ho giac ngu da pha cho rang de thuc hien hon so voi Uberman, va cung tien dung hon vi cac giac ngu thuong roi vao khoang thoi gian trong va ranh roi nhu 12 gio dem, 6 gio, 12 gio trua va 6 gio toi.


Ban co the lam viec lien tuc trong cac khoang thoi gian con lai ma khong bi ngat quang.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 8.

Dieu dau tien can phai noi chac chan rang, con nguoi can ngu. Giac ngu dong vai tro trong su sinh ton cua con nguoi tuong tu nhu thuc an va nuoc uong. Mac du cac nha khoa hoc van chua giai thich duoc day du muc dich sinh hoc cua giac ngu, ho da tim duoc nhieu bang chung cho thay no co lien quan den mot so chuc nang nao, bao gom ca cach cac te bao than kinh giao tiep voi nhau.


Trong thuc te, nao va co the van hoat dong dang ke trong khi ban ngu. Nhung phat hien gan day cho thay giac ngu giup ve sinh va loai bo nhung doc to tich tu trong nao suot thoi gian thuc giac. No cung dong vai tro trong viec hinh thanh ky uc va cung co cac kien thuc ma ban moi hoc duoc trong ngay.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 9.

Giac ngu anh huong den hau het moi loai mo va he thong trong co the - tu nao, tim va phoi den qua trinh trao doi chat, chuc nang mien dich, tam trang va kha nang de khang benh tat. Nghien cuu cho thay rang thieu ngu man tinh hoac ngu kem chat luong se lam tang nguy co roi loan bao gom huyet ap cao, benh tim mach, tieu duong, tram cam va beo phi.


Trong khi do, thong ke cho biet nhung nguoi chi ngu tu 4-5 tieng/ngay co the lam tang ty le tai nan giao thong cua minh len gap 4 lan, ty le tai nan lao dong gap 2,7 lan. Nam 2012, mot nguoi dan ong 26 tuoi o Trung Quoc duoc tim thay da chet, sau khi thuc lien tuc 12 ngay dem de theo doi giai Vo dich bong da chau Au (EURO).


Mac du nghien cuu chi ra thieu ngu khong phai la nguyen nhan truc tiep co the dan den cai chet, no luon la dieu kien cho cai chet xay ra som hon.


Cac bang chung khoa hoc hien tai ung ho giac ngu chat luong voi 2 tieu chi: du thoi luong va dung thoi diem. So luong gio ngu moi ngay thay doi theo tung do tuoi. Trung binh, tre so sinh can 16-18 gio ngu moi ngay. Tre em va thanh thieu nien can 9,5 tieng. Nguoi truong thanh can ngu 7-9 tieng moi ngay sau do giam xuong khi chung ta gia di.


Ngu dung thoi diem la viec dong bo giac ngu cua ban voi chiec dong ho sinh hoc trong co the, chay theo chu ky sang/toi cua ngay. Nghia la moi nguoi nen ngu vao ban dem va thuc day khi troi sang. Bat ke mo hinh ngu nao chech ra ngoai hai dieu kien nay deu mang den nhung tac dong khong tot den co the.


Dua tren do, chi co giac ngu don pha va hai pha co the dap ung ca hai dieu kien. To tien cua chung ta co kha nang la nhung nguoi ngu don pha, do vay, do duoc xem la giac ngu tu nhien nhat. Nhung sau cach mang cong nghiep, den dien va cac loai anh sang nhan tao duong nhu da pha vo mo hinh ngu don pha cua chung ta, khien no kem hieu qua.


Con nguoi thuc khuya hon, khi co nhieu hoat dong giai tri hon vao ban dem, tu dien thoai, tivi cho den nhung bua tiec tung va le hoi ngoai duong pho. Ket qua la khoang thoi gian tinh tu khi ban chop mat cho toi khi mat troi moc la khong du de dam bao ca ve chat va ve luong cho giac ngu.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 10.

Mo hinh giac ngu hai pha, bao gom mot giac ngu ban dem va mot giac ngu trua, bay gio tro thanh lua chon thay the tot hon. Nghien cuu dien nao do cung ung ho mo hinh ngu hai pha, cho thay su dap ung cua nao bo voi mot giac ngu dai vao ban dem va mot giac ngu ngan giua ngay.


Trong khi do, rat nhieu nghien cuu khac ung ho loi ich tuyet voi tu giac ngu trua bao gom cai thien chuc nang nhan thuc, phan xa, tri nho ngan han va ca tam trang. O nhung quoc gia co nen van hoa siesta (tieng Tay Ban Nha nghia la ngu trua) nhu Hy Lap, Brazil, Mexico va tat nhien ca Tay Ban Nha, co toi hon 72% dan so thuong xuyen ngu trua it nhat 4 lan/tuan.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 11.

Nhu da noi, muc dich chinh ma nhung nguoi ung ho giac ngu da pha muon huong toi, do la loai bo cac giai doan giac ngu khong REM, chi toi da hoa thoi gian ngu REM va thu luom cac loi ich tu giai doan ngu quan trong nay.


Thong thuong, mot giac ngu don pha trong dem cua ban duoc chia thanh 5 phien, moi phien keo dai 90 phut. Trong moi phien nay lai chia thanh 4 giai doan: ngu nong, ngu trung binh, ngu sau va REM.


Boi cac giai doan khong REM keo dai toi 65 phut, va ngu REM chi dai 20 phut voi 5 phut chuyen tiep, nhung nguoi ung ho giac ngu da pha noi rang ban thuc chat chi co 100 phut ngu REM huu ich moi dem.


Vay neu co the tap luyen lich trinh ngu Uberman de ngay lap tuc nhay vao giai doan ngu REM 6 lan trong ngay, moi lan 20 phut, ban co the co duoc tong cong 120 phut ngu REM, nhieu hon ca giac ngu don pha ban dem keo dai 8 tieng.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 12.

Mac du vay, do chi la ly thuyet, tham chi la mot ly thuyet sai lam! Cac ly thuyet khoa hoc chuan xac ve giac ngu co the tien doan va giai thich dieu gi se xay ra neu ban tuan theo lich trinh giac ngu Uberman, tro treu thay, khi do, giac ngu REM se con bi rut ngan lai.


Thu nhat, vi ban chi ngu 2 tieng mot ngay, co the se bi dua vao trang thai thieu ngu. Dung la trang thai nay se nen cac giai doan khong REM cua giac ngu lai, ban se nhay vao giai doan REM som hon. Nhung boi khoang thoi gian thuc giac dai gay ra nhung su mat can bang noi moi, co the ban se uu tien de nhay vao giai doan ngu sau (song nao cham SWS) truoc khi co the tien toi REM.


Ket qua thi giac ngu REM cua ban giam xuong chu khong he tang len. Dieu nay dac biet dung neu ban su dung dong ho bao thuc (gan nhu la vat bat ly than va khong the thieu voi nhung nguoi thuc hanh giac ngu Uberman). Dong ho bao thuc se danh thang vao giac ngu REM dang dang do cua ban, khi nhung giac mo dang dien ra.


Dieu nay giai thich mot thuc te rang nhung nguoi ngu Uberman thuong bao cao ho nho ro nhung giac mo cua minh hoac trai nghiem giac mo Lucid khi thuc day. Nhung do khong phai la dau hieu cho thay ho ngu REM tot hon, ma do la mot dau hieu cho thay ho dang tu pha huy giac ngu REM cua minh.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 13.

"Co rat it du lieu - khong co du lieu nao trong so do duoc tim thay trong tai lieu y khoa - noi ve nhung nghien cuu lam sang duoc thiet ke can than de chung minh giac ngu da pha mang lai bat ke mot loi ich nao cho y hoc giac ngu con nguoi", tien si Alon Avidan, giam doc Trung tam Roi loan Giac ngu Dai hoc California, Hoa Ky cho biet.


Ngay ca khi ban co the hack duoc co the va truot ngay vao giac ngu REM, viec lam trai tu nhien nay cung co the gay ra nhieu hau qua, chua ke, cac giai doan khac cua giac ngu khong phai khong co ich.


"Khi ban bat dau tai sap xep va thay doi ty le phan tram cua cac giai doan ngu trong mot chu ky binh thuong, cuoi cung ban se thay doi rat nhieu chuc nang sinh ly khac nhau rat gan lien voi cac giai doan ngu ay", tien si Avidan noi.


Dieu nay co the de lai nhieu hau qua cho he thong noi tiet va chuc nang trao doi chat cua ban. "Nhung nguoi ngu da pha se ngu it hon ve mat tong the, dieu do cung gay ra nhieu hau qua suc khoe, bao gom suy giam nhan thuc, cac van de ve tri nho va nguy co tai nan cao hon", tien si Avidan nhan manh.


Nhung nguoi khong ngu du 7 tieng moi ngay co nguy co cao mac cac benh man tinh nhu tieu duong va beo phi, ong noi, nghien cuu da chi ra rang thieu ngu lam roi loan luong hooc-mon, lam tang cam giac them an va nong do duong trong mau cua ban.


Tra loi cau hoi rang mot nguoi binh thuong co nen thu lich trinh ngu Uberman hay khong, tien si Avidan dut khoat: "Khong!".


Truong hop duy nhat ma lich trinh Uberman to ra co ich, duoc tien si Claudio Stampi - nha nghien cuu giac ngu da pha hang dau the gioi - chi ra, do la cac binh linh va thuy thu tren du thuyen. Vi dieu kien chien truong va su lenh denh tren bien, ho thuong chi co the ngu vai gio moi ngay.


Tien si Stampi cho biet nhung binh linh va thuy thu co the chia so gio ngu it oi cua ho thanh 6 giac ngu ngan chia deu trong ca ngay nhu lich trinh Uberman. Dieu nay se tot hon la ngu mot giac ngan chi 2 tieng dong ho.


Nhung trai voi nhung gi ma cac blogger ung ho ngu da pha thuong noi, tien si Stampi khong he khuyen cao nhung nguoi binh thuong dang ngu du 8 tieng moi ngay rut ngan thoi gian xuong 2 tieng de tuan thu lich trinh Uberman.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 14.

Neu giac ngu da pha khong co tac dung, ban co the hoi tai sao no lai duoc ung ho va thuc hanh boi mot loat cac thien tai bao gom: Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Jefferson, Thomas Edison, Winston Churchill, Albert Einstein, Benjamin Franklin, Napoleon va nhieu hon the nua.


Cung de dang doan ra thoi, do chi la nhung san pham, nhung cau chuyen hu cau. Diem chung cua nhung thien tai duoc cho da ngu theo lich trinh Uberman la gi? Tat ca deu da chet. Ban khong the email hoi Thomas Edison rang: "Lieu ngai co thuc su ngu da pha hay khong?".


Khong co mot nha khoa hoc doat giai Nobel con song, hay mot chinh tri gia duong dai nao ngu theo lich trinh Uberman. Ten tuoi cua nhung nguoi khac duoc ai do xep vao danh sach nguoi ngu Uberman chi de danh bong su hieu qua gia cua phuong phap nay.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 15.

Co nhieu bang chung cho thay cau chuyen Leonardo da Vinci ngu theo kieu Uberman chi la tin don bia dat.


Vao thoi ky Phuc Hung, khi den dien con chua duoc phat minh, nguoi dan Chau Au co mot cuoc song kha nhan nha. Se rat ki la va dien ro khi ai do ap dung mot lich trinh ngu da pha vao thoi ky do, luc ma con nguoi chi co nen hoac duoc de thap sang vao ban dem.


Khong co mot tai lieu dang tin cay nao ghi chu ve thoi quen ngu cua da Vinci, neu ong ay thuc su da ngu theo lich trinh Uberman. Nhung co nhung tai lieu khac cho thay dieu nguoc lai. Trong cuon sach "LVIII", Matteo Bandello da tuong thuat lai khoang thoi gian ong o ben Leonardo da Vinci khi nha hoa si ve buc "Bua an toi cuoi cung":


"Tu khi mat troi moc cho toi khi man dem buong xuong, khong ai co the lay co ve ra khoi tay ong ay. Ong ay ve khong ngung nghi, quen ca an uong". Bandello da khong he nhac den giac ngu Uberman cua da Vinci. La mot nha van tinh te, chac chan ong ay khong the bo qua no, chi tru khi do la mot cau chuyen khong he co that.


Mot danh ngon noi tieng cua chinh da Vinci duong nhu cung tiet lo ong chi ngu mot giac duy nhat trong ngay: "Mot ngay duoc su dung hop ly se cho ban mot giac ngu an lanh, mot cuoc doi su dung hop ly se ket thuc voi cai chet vien man".


Vay thi bat dau tu dau ma cau chuyen Leonardo da Vinci ngu theo lich trinh Uberman da duoc tao ra va lan truyen? Mot tai lieu nam 1992 cua dien vien nguoi Y Giancarlo Sbragia nhieu kha nang la noi dau tien cau chuyen duoc ke. Khi Sbragia ban ve nhung giac ngu sieu ngan, ong co noi rang:


"Toi khong nho chinh xac tu dau ma toi biet ve thoi quen ngu cua Leonardo. [...] Toi co mot nguoi ban binh thuong co kha nang ngoai cam. [...] Co le tu ba ay ma toi biet ve mo hinh ngu ky di cua Leonardo, nhung bay gio da 30 nam roi, toi cung khong chac chan lam".


Vay hoa ra, toan bo cau chuyen Leonardo da Vinci ngu theo lich trinh Uberman da xuat phat tu mieng mot nha ngoai cam.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 16.

Hoi ky va nhung tai lieu con luu tru duoc noi ve Napoleon cung de dang gay nham lan rang ong ay la mot nguoi ngu da pha. Tren thuc te, Napoleon la mot nguoi co mo hinh ngu binh thuong, mot giac moi dem va co xu huong ngu muon.


Nhung co nhung thoi diem, vi tuong thien tai da thuc su ngu nhung giac ngan trong ngay. Li do vi giac ngu dem cua ong hay bi gian doan boi cac su gia bao tin. Napoleon khong chu dinh ngu ban ngay, chi vi ong ay qua met voi chien tran nen can chop mat. Trong nhung ngay nhan roi, ong ay ngu du 7 tieng dong ho trong ca dem.


Cuu thu tuong Anh Winston Churchill thi chac chan khong phai nguoi ngu Uberman. La mot nha lanh dao thoi chien, thoi quen hang ngay cua ong duoc cac tro ly theo doi rat chat che. Churchill thuong thuc khuya lam viec voi cac bo truong, va bu lai bang 1-2 tieng ngu trua ngay hom sau. Nhu vay, Churchill la mot nguoi ngu hai pha.


Thomas Edison, nguoi luon noi rang giac ngu la mot su lang phi thoi gian, tham chi cung khong ngu da pha. Nhat ky giac ngu do chinh Edison ghi lai goi y ong cung la mot nguoi ngu hai pha. Thong thuong, Edison se co gang co mot giac ngu ban dem tot nhat, sau do ong thuong ngu trua de kham pha mot trang thai chong chap giua tinh va thuc goi la hypnagogia.


Doi thu cua Edison, Nikola Tesla cung khong ngu Uberman. Thay vao do, nha khoa hoc dai tai chi don gian la ngu ngan. Lich lam viec qua tai trong ngay khien Tesla chi co the ngu duoc it gio moi dem.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 17.

Chung ta khong biet danh sach nhung thien tai ngu Uberman bat nguon tu dau, nhung boi kha nang xuat chung va nhung tai lieu khong the doi chung, nguoi ta van thuong thich ke ten ho chung vao voi nhau.


Duong nhu bat cu khi nao ai do ke ra mot danh sach "Vi nhan X da lam dieu Y", ho cu phai xep chung Einstein, Edison, Tesla va da Vinci vao voi nhau moi chiu.


Doc cuoi tuan: Con nguoi co the ngu 2 tieng moi ngay de song nhieu hon 10 nam cuoc doi hay khong? - Anh 18.

Bay gio, ban nghi the nao ve Lich trinh Uberman va giac ngu da pha, sau khi biet Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Edison va Napoleon chang mot ai ngu theo cach nay ca? Cung giong nhu nhieu nguoi khac, co the ban da bi hap dan boi nhung cai ten hon la bang chung khoa hoc yeu cua lich trinh ngu co quai nay.


Trong thoi dai ngay nay, ban se khong the tim thay mot vi nhan nao ngu theo lich trinh Uberman. Nhung nguoi duy nhat dang thuc hanh lich trinh ngu nay la nhung blogger muon trai nghiem va chung thuc no. Rudis Muiznieks la mot vi du. Anh ay da thu nghiem Uberman trong vong 2 thang va rut ra mot so trai nghiem:


"Khi toi nhan ra thi da qua muon, ro rang khi thuc hien [lich trinh ngu Uberman] toi da tu danh cap di nhung giac ngu ngon cua chinh minh, day ban than vao nhung trai nghiem tra tan kinh khung. Dung la viec nhay vao giac ngu REM se mang lai nhung giac mo Lucid dang kinh ngac, nhung ngoai do, [lich trinh Uberman] chang dem lai loi ich nao nhu no da hua hen".


Ket thuc thi nghiem Muiznieks chi cam thay that vong va phai doi mat voi tinh trang thieu ngu.


Trong khi do, mot blogger khac la Brian Lovin cung da thuc hanh mot chiec luoc ngu da pha 4 tieng moi ngay, chia lam 1 giac ngu 3 tieng ban dem va 3 giac ngu ngan 20 phut trong ngay.


Anh ay cung da ghi chep lai can than trai nghiem cua minh, ma ban co the doan ra no ket thuc khong may co hau. Chi sau 2 tuan ruoi, Lovin phai bo cuoc vi kiet suc va gap cac van de suc khoe.


Co the thay rang, viec hack duoc vao thoi luong va chat luong cua giac ngu la rat kho. Se khong co mot lich trinh ngu nao cho phep ban thuc 22 tieng trong ngay voi hieu suat tuyet voi trong toan bo thoi gian.


Giac ngu co chuc nang het suc quan trong voi suc khoe va tinh than. Khong con cach nao khac, o thoi diem nay chung ta buoc phai tuan thu 2 dieu kien cua mot lich trinh ngu lanh manh: ngu du va dung gio.


May mo: Khai thac nao bo trong giai doan ki la nhat cua giac ngu, thu khien ca Thomas Edison cung khao khat

Đọc cuối tuần: Con người có thể ngủ 2 tiếng mỗi ngày để sống nhiều hơn 10 năm cuộc đời hay không?

Leonardo da Vinci, Nikola Tesla, Thomas Edison và Napoleon chẳng một ai ngủ theo lịch trình Uberman cả.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: