Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer)

iOS cho đến giờ vẫn chưa có một trình duyệt file ngang tầm với Windows Explorer. Android thì đem giấu nhẹm ứng dụng mặc định bên trong nhiều lớp Cài Đặt. Điều đó đã không thể cản trở hàng trăm triệu người dùng - vì sao?


Thế hệ Windows


Desktop trên máy tính cực kỳ bừa bãi, bao gồm cả tá file lung tung. Đã lâu rồi tôi không mở thư mục Documents. Tôi không biết game cài ở chỗ nào trên ổ cứng. Cách đây khoảng 5 năm, tôi sẽ nhìn vào chiếc máy tính của mình và cảm thấy rất bất ngờ.


Tôi lớn lên trong thế hệ biết đến Windows trước tiên, thế hệ coi Windows là toàn bộ không gian số của mình. Sống cùng Windows, điều mà bất kỳ ai cũng phải làm là học cách quản lý file và thư mục. Ví dụ, sẽ có thư mục "Work" để đựng công việc, chia ra từng dự án. Nhạc down về bung nén ra để từng folder. File ảnh cũng sắp xếp ra ảnh đi du lịch Đà Nẵng, ảnh chụp họp lớp v...v...


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 1.

Với người dùng lớn lên cùng Windows, ứng dụng quản lý File là thứ bắt buộc phải có.


Bởi thế, khi iOS (hay ban đầu gọi là iPhone OS) ra đời mà không có trình duyệt File, tôi đã cảm thấy vô cùng khó hiểu. Đến tận iOS 11, Apple mới đưa ra ứng dụng File, nhưng đó lại không phải là trình duyệt file kiểu "truyền thống" như Windows Explorer hay File Manager trên Android. Apple vẫn không cho phép người dùng duyệt thư mục trên bộ nhớ.


Trong 11 năm ấy, người dùng iOS vẫn sống tốt. Tại sao?


File nào, ứng dụng nấy


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 2.

Bạn không cần ứng dụng quản lý file ở mức hệ điều hành khi từng ứng dụng có từng loại file riêng.


Câu trả lời trước hết nằm ở mức độ hoàn thiện cao của iOS. Ví dụ, người dùng hệ điều hành này đều sẽ hiểu rằng mọi bức ảnh chụp đều sẽ đi vào ứng dụng Photos. Bên trong ứng dụng Photos, iOS cho phép duyệt theo nhiều "chiều", ví dụ như thời gian, địa điểm, người. Người dùng cũng có thể tự tạo ra các Album để đặt ảnh tùy ý, bên cạnh các album mặc định như Favorites (yêu thích). Toàn bộ khâu quản lý file ảnh, thực chất được tập trung vào ứng dụng Ảnh. Người dùng không cần quan tâm ảnh nằm ở đâu trên bộ nhớ/đĩa cứng, mà chỉ cần quản lý ảnh theo cách thực sự có nghĩa với họ (thời gian, địa điểm...).


Tương tự như vậy, mọi file nhạc sync vào iPhone cũng đi vào ứng dụng Nhạc. Bên trong ứng dụng này, bạn có thể quản lý theo Nghệ sĩ, Album, Thể loại... Cách sắp xếp nhanh và tiện nhất là tạo danh sách nhạc. Bạn không cần quan tâm file nhạc của bạn nằm ở đâu trên bộ nhớ của iPhone.


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 3.

Trong phần lớn trường hợp, quản lý bằng thư mục là không cần thiết vì từng ứng dụng đã có cách quản lý riêng.


Cùng một nguyên tắc được áp dụng cho cả những ứng dụng bên thứ 3. PDF hay ePub tải về sẽ tự động đi vào ứng dụng Kindle, chỉ cần quản lý trên Kindle. Ứng dụng Outlook có thể cho phép người dùng đọc luôn file Docx và nếu cần thì mở bằng Words thông qua một nút bấm "liên thông". Nguyên tắc là, người dùng không cần quan tâm file ở đâu, mà chỉ cần quan tâm đến ứng dụng.


Đám mây giúp ích


Sự lên ngôi của các dịch vụ "trên mây" càng khiến các ứng dụng quản lý file trên thiết bị cá nhân trở nên thừa thãi. Điều này vẫn đúng, kể cả với Windows. Nghe nhạc bằng Spotify, bạn có thể quên luôn việc tải (nhạc lậu) rồi cặm cụi xếp vào folder. Chơi game trên Steam, bạn không cần sao lưu save game, chỉ cần biết rằng ở đâu đó Steam đã giúp bạn rồi.


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 4.

Quản lý file là quản lý trên mây...


Điều này cũng đúng với chính Office của Microsoft: bạn có thể khởi tạo các tài liệu cần dùng ở trên mây. Nếu cần gửi, bạn cũng chỉ cần dùng một nút bấm trong Words/Excel/PowerPoint (File/Share). So với cách "tải về, sửa và gửi đi" truyền thống, việc chia sẻ tài liệu lên đám mây có 2 lợi ích rất lớn: 1, nhiều người có thể làm việc trên cùng một tài liệu thay vì tốn công ghép nối và 2, việc quản lý file, giữ an toàn cho file là do Microsoft (hoặc phòng ban IT) lo. Bạn không cần phải lo ổ cứng hỏng, lo copy ra USB không an toàn – nói tóm lại là quên hết những nỗi lo của cách quản lý file truyền thống.


Đặc biệt, bạn cũng chẳng cần lo file exe giả dạng thành docx để lan truyền mã độc.


Và đó là còn chưa kể đến email. Tại sao bạn lại cần quản lý file Word, Excel v...v... nếu như tất cả các file này đều sẽ phải được nhận/gửi qua email. Tôi có một desktop bừa bãi là vì thế: nếu ai đó muốn nhận file trực tiếp (thay vì qua đường dẫn OneDrive/Google Docs), tôi sẽ down file về rồi đính kèm và gửi cho họ. Desktop tôi bừa bãi, vì tôi không cần phải quan tâm có những file nào ở trong đó. Khi cần truy soát thông tin, tôi sẽ tìm kiếm OneDrive, tìm email cũ của mình.


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 5.

Trong môi trường chuyên nghiệp, việc quản lý tài liệu thường đã có người khác hoạch định cho bạn.


Không cần quan tâm


Nguyên tắc ở đây vẫn chỉ có 1 – và đó là nguyên tắc của iOS: mỗi ứng dụng có "không gian" của riêng mình, dù là trên mây hay trên máy. Dùng ứng dụng quản lý file trên máy cá nhân thực chất là một bước thừa thãi, bởi ứng dụng Nhạc không cần quan tâm đến file dành cho ứng dụng Ảnh, Steam không cần quan tâm đến file JPEG và Google Docs cũng chẳng cần biết Spotify đang làm gì.


Tạo ra ứng dụng quản lý file cũng có thể khiến người dùng mang tâm lý quan tâm quá mức đến những thứ không cần thiết, ví dụ, tại sao lại cần quan tâm đến folder khi ảnh của bạn đã được hệ điều hành tự động sắp xếp theo các yếu tố như Thời gian và Địa điểm? Bạn có nhét hết file ảnh vào 1 folder thì ứng dụng Ảnh cũng đã tự động tìm cho bạn ảnh ở Đà Nẵng trong mùa hè năm ngoái rồi mà.


Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer) - Ảnh 6.

Đừng lo quản lý file nữa, hãy để hệ điều hành/ứng dụng lo hộ bạn.


Thực tế là, suốt 12 năm qua, người dùng iOS không hề có một ứng dụng ngang tầm Windows Explorer. Dù có ứng dụng quản lý file, chính Google cũng giấu nhẹm để người dùng phải tự mò trong Settings mới có thể bật lên. Mọi tác vụ quản lý file đều có thể được thực hiện trong từng ứng dụng, hoặc trên trình duyệt. Trong môi trường công sở, việc quản lý ấy thậm chí còn được người khác thực hiện hộ tôi: mở ứng dụng, chọn file trên Office 365 của công ty là tôi đã có thể làm việc. Tốn công sao lưu rồi sắp xếp để làm gì khi tôi đã có thể dành thời gian đó cho những việc có nghĩa hơn, như là... ngồi viết bài này chẳng hạn.


[Mini hack] Mang trải nghiệm Windows đầy đủ của riêng mình đi mọi nơi bằng ổ cứng di động







Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer)


iOS cho den gio van chua co mot trinh duyet file ngang tam voi Windows Explorer. Android thi dem giau nhem ung dung mac dinh ben trong nhieu lop Cai Dat. Dieu do da khong the can tro hang tram trieu nguoi dung - vi sao?


The he Windows


Desktop tren may tinh cuc ky bua bai, bao gom ca ta file lung tung. Da lau roi toi khong mo thu muc Documents. Toi khong biet game cai o cho nao tren o cung. Cach day khoang 5 nam, toi se nhin vao chiec may tinh cua minh va cam thay rat bat ngo.


Toi lon len trong the he biet den Windows truoc tien, the he coi Windows la toan bo khong gian so cua minh. Song cung Windows, dieu ma bat ky ai cung phai lam la hoc cach quan ly file va thu muc. Vi du, se co thu muc "Work" de dung cong viec, chia ra tung du an. Nhac down ve bung nen ra de tung folder. File anh cung sap xep ra anh di du lich Da Nang, anh chup hop lop v...v...


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 1.

Voi nguoi dung lon len cung Windows, ung dung quan ly File la thu bat buoc phai co.


Boi the, khi iOS (hay ban dau goi la iPhone OS) ra doi ma khong co trinh duyet File, toi da cam thay vo cung kho hieu. Den tan iOS 11, Apple moi dua ra ung dung File, nhung do lai khong phai la trinh duyet file kieu "truyen thong" nhu Windows Explorer hay File Manager tren Android. Apple van khong cho phep nguoi dung duyet thu muc tren bo nho.


Trong 11 nam ay, nguoi dung iOS van song tot. Tai sao?


File nao, ung dung nay


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 2.

Ban khong can ung dung quan ly file o muc he dieu hanh khi tung ung dung co tung loai file rieng.


Cau tra loi truoc het nam o muc do hoan thien cao cua iOS. Vi du, nguoi dung he dieu hanh nay deu se hieu rang moi buc anh chup deu se di vao ung dung Photos. Ben trong ung dung Photos, iOS cho phep duyet theo nhieu "chieu", vi du nhu thoi gian, dia diem, nguoi. Nguoi dung cung co the tu tao ra cac Album de dat anh tuy y, ben canh cac album mac dinh nhu Favorites (yeu thich). Toan bo khau quan ly file anh, thuc chat duoc tap trung vao ung dung Anh. Nguoi dung khong can quan tam anh nam o dau tren bo nho/dia cung, ma chi can quan ly anh theo cach thuc su co nghia voi ho (thoi gian, dia diem...).


Tuong tu nhu vay, moi file nhac sync vao iPhone cung di vao ung dung Nhac. Ben trong ung dung nay, ban co the quan ly theo Nghe si, Album, The loai... Cach sap xep nhanh va tien nhat la tao danh sach nhac. Ban khong can quan tam file nhac cua ban nam o dau tren bo nho cua iPhone.


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 3.

Trong phan lon truong hop, quan ly bang thu muc la khong can thiet vi tung ung dung da co cach quan ly rieng.


Cung mot nguyen tac duoc ap dung cho ca nhung ung dung ben thu 3. PDF hay ePub tai ve se tu dong di vao ung dung Kindle, chi can quan ly tren Kindle. Ung dung Outlook co the cho phep nguoi dung doc luon file Docx va neu can thi mo bang Words thong qua mot nut bam "lien thong". Nguyen tac la, nguoi dung khong can quan tam file o dau, ma chi can quan tam den ung dung.


Dam may giup ich


Su len ngoi cua cac dich vu "tren may" cang khien cac ung dung quan ly file tren thiet bi ca nhan tro nen thua thai. Dieu nay van dung, ke ca voi Windows. Nghe nhac bang Spotify, ban co the quen luon viec tai (nhac lau) roi cam cui xep vao folder. Choi game tren Steam, ban khong can sao luu save game, chi can biet rang o dau do Steam da giup ban roi.


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 4.

Quan ly file la quan ly tren may...


Dieu nay cung dung voi chinh Office cua Microsoft: ban co the khoi tao cac tai lieu can dung o tren may. Neu can gui, ban cung chi can dung mot nut bam trong Words/Excel/PowerPoint (File/Share). So voi cach "tai ve, sua va gui di" truyen thong, viec chia se tai lieu len dam may co 2 loi ich rat lon: 1, nhieu nguoi co the lam viec tren cung mot tai lieu thay vi ton cong ghep noi va 2, viec quan ly file, giu an toan cho file la do Microsoft (hoac phong ban IT) lo. Ban khong can phai lo o cung hong, lo copy ra USB khong an toan – noi tom lai la quen het nhung noi lo cua cach quan ly file truyen thong.


Dac biet, ban cung chang can lo file exe gia dang thanh docx de lan truyen ma doc.


Va do la con chua ke den email. Tai sao ban lai can quan ly file Word, Excel v...v... neu nhu tat ca cac file nay deu se phai duoc nhan/gui qua email. Toi co mot desktop bua bai la vi the: neu ai do muon nhan file truc tiep (thay vi qua duong dan OneDrive/Google Docs), toi se down file ve roi dinh kem va gui cho ho. Desktop toi bua bai, vi toi khong can phai quan tam co nhung file nao o trong do. Khi can truy soat thong tin, toi se tim kiem OneDrive, tim email cu cua minh.


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 5.

Trong moi truong chuyen nghiep, viec quan ly tai lieu thuong da co nguoi khac hoach dinh cho ban.


Khong can quan tam


Nguyen tac o day van chi co 1 – va do la nguyen tac cua iOS: moi ung dung co "khong gian" cua rieng minh, du la tren may hay tren may. Dung ung dung quan ly file tren may ca nhan thuc chat la mot buoc thua thai, boi ung dung Nhac khong can quan tam den file danh cho ung dung Anh, Steam khong can quan tam den file JPEG va Google Docs cung chang can biet Spotify dang lam gi.


Tao ra ung dung quan ly file cung co the khien nguoi dung mang tam ly quan tam qua muc den nhung thu khong can thiet, vi du, tai sao lai can quan tam den folder khi anh cua ban da duoc he dieu hanh tu dong sap xep theo cac yeu to nhu Thoi gian va Dia diem? Ban co nhet het file anh vao 1 folder thi ung dung Anh cung da tu dong tim cho ban anh o Da Nang trong mua he nam ngoai roi ma.


Mini-hack: Apple da day toi mot cuoc song khong can co ung dung quan ly file (nhu Windows Explorer) - Anh 6.

Dung lo quan ly file nua, hay de he dieu hanh/ung dung lo ho ban.


Thuc te la, suot 12 nam qua, nguoi dung iOS khong he co mot ung dung ngang tam Windows Explorer. Du co ung dung quan ly file, chinh Google cung giau nhem de nguoi dung phai tu mo trong Settings moi co the bat len. Moi tac vu quan ly file deu co the duoc thuc hien trong tung ung dung, hoac tren trinh duyet. Trong moi truong cong so, viec quan ly ay tham chi con duoc nguoi khac thuc hien ho toi: mo ung dung, chon file tren Office 365 cua cong ty la toi da co the lam viec. Ton cong sao luu roi sap xep de lam gi khi toi da co the danh thoi gian do cho nhung viec co nghia hon, nhu la... ngoi viet bai nay chang han.


[Mini hack] Mang trai nghiem Windows day du cua rieng minh di moi noi bang o cung di dong

Mini-hack: Apple đã dạy tôi một cuộc sống không cần có ứng dụng quản lý file (như Windows Explorer)

iOS cho đến giờ vẫn chưa có một trình duyệt file ngang tầm với Windows Explorer. Android thì đem giấu nhẹm ứng dụng mặc định bên trong nhiều lớp Cài Đặt. Điều đó đã không thể cản trở hàng trăm triệu người dùng - vì sao?
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: