Một số khái niệm cơ bản về khởi nghiệp và đầu tư

ICTNews - Chắc chắn mỗi người khi tìm hiểu về khởi nghiệp đã nghe qua những khái niệm mới như nhà đầu tư thiên thần, gọi vốn, vườn ươm v.v.. Bài viết sau sẽ làm rõ hơn về những khái niệm có phần mới mẻ này.


Nhà đầu tư - Investor: Họ là ai?


Nhà đầu tư có thể là một công ty, một tổ chức hoặc một cá nhân đơn lẻ nắm trong tay một lượng tiền nhất định. Những người này sẽ đầu tư vào những dự án, sản phẩm khởi nghiêp khác nhau và mong muốn thu lại lợi nhuận khi dự án đó thành công trong tương lai. Đối với nhà đầu tư, rủi ro lớn nhất là dự án không thành công hoặc sản phẩm không được khách hàng chấp nhận. Thông thường, những dự án có độ rủi ro càng cao thì tỷ lệ lợi nhuận càng lớn. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, nhà đầu tư kiêm luôn việc tư vấn chiến lược, hoạch định, hỗ trợ mối quan hệ cho startup để đảm bảo một tỷ lệ thành công cao nhât. Do đó, sợi dây liên kết giữa startup và nhà đầu tư không chỉ có vốn mà còn là kiến thức, kinh nghiệm trên thị trường. Tại Việt Nam, có một số quỹ đầu tư nổi tiếng như Mekong Capital, IDG Venture VietNam, Dragon Capital, VinaCapital, CyberArgent Ventures.


Nhà đâu tư được chia ra làm 2 kiểu chính:


- Đầu tư thiên thần - Angel Investor : Đây là những nhà đầu tư với số vốn nhỏ, thường xuất phát từ tài sản cá nhân và dành cho những doanh nghiệp đang trong giai đoạn phát triển ý tưởng thành sản phẩm cụ thể. Số vốn này sẽ dành để trang trải cho việc nghiên cứu phát triển sản phẩm để có thể tạo ra doanh thu và thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khác. Các dự án đầu tư thiên thần thường có giá trị nhỏ, tính rủi ro cao, đòi hỏi thời gian chờ đợi dài (có thể tới 8 năm), và lợi nhuận chủ yếu chỉ đến sau khi doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, được định giá cao khi bán lại hoặc đưa lên sàn chứng khoán.


- Đầu tư mạo hiểm - Venture captitalist


Đây là nhà đầu tư với số vốn lớn hơn nhiều so với đầu tư thiên thần. Những nhà đầu tư này thường rót vốn cho những doanh nghiệp đã có khách hàng và doanh thu, muốn mở rộng thị trường và quy mô doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp thành công trong tương lai, lợi nhuận mà các quỹ đầu tư mạo hiểm thu về sẽ rất lớn. Mặc dù vậy,  tỷ lệ rủi ro bao giờ cũng đi kèm với giới đầu tư, tuy nhiên họ là những người có kinh nghiệm dày dặn để đánh giá được những rủi ro và tỷ lệ thành công của mỗi doanh nghiệp



Nhà đầu tư mạo hiểm thường đầu tư vào những doanh nghiệp có đội ngũ nhân lực tốt, có khả năng phát triển sản phẩm chất lượng và có tính cạnh tranh cao trên thị trường. Điều này sẽ làm tăng khả năng thành công cũng như giảm thiểu tỷ lệ rủi ro cho nhà đầu tư.


Doanh nghiệp hỗ trợ khởi nghiệp: Vườn ươm doanh nghiệp (Incubator) và tăng tốc doanh nghiệp (Accelerator)


Về cơ bản, họ đều là những doanh nghiệp đứng ra tư vấn về cả pháp lý lẫn chuyên môn, cung cấp không gian làm việc để giúp cho các startups có thể trưởng thành nhanh chóng, sớm đưa được sản phẩm ra thị trường, sớm tìm được khách hàng/nhà đầu tư.


Tuy nhiên, Incubator hoạt động trong một không gian và thời gian khác với Accelerator. Không gian của Incubator thường rộng lớn hơn là môi trường nơi tập trung làm việc của Accelerator. Thời gian của Incubator  dành cho startup thường kéo dài nhiều năm, có khi từ 3-5 năm. Trong khi thời gian của một khóa Accelerator chỉ kéo dài 4 tháng. Cổ phần của Incubator trong startup lớn hơn, thường chiếm 20% hoặc hơn, trong khi cổ phần tính cho Accelerator chỉ chiếm từ 6-10%.



Hiện nay, có một số Incubator và Accelerator tại Việt Nam có thể kể đến như: Dự án Silicon Valley Việt Nam, dự án FIRST của bộ khoa học công nghệ, Younet Incubator, Topica Founder Institute, X- Incubator, HATCH ! PROGRAM v.v..


Các vòng gọi vốn:


Gọi vốn (funding) là khái niệm các startup kêu gọi nhà đầu tư rót vốn cho doanh nghiệp của mình. Thông thường, quá trình gọi vốn diễn ra qua nhiều vòng khác nhau và trước mỗi vòng cấp vốn, giá trị doanh nghiệp sẽ được định giá lại:


- Seed funding: Vòng đầu tư hạt giống, tại đây, startup sẽ nhận đầu tư từ những nhà đầu tư thiên thần


- Serie A: Đây là vòng cấp vốn đầu tiên của những quỹ đầu tư mạo hiểm, doanh nghiệp nhận được đầu tư serie A thường là những doanh nghiệp đã có doanh thu và có nhu cầu mở rộng quy mô doanh nghiệp


- Serie B, Serie C v.v..: Đây là các vòng cấp vốn tiếp theo tùy vào đặc thù của từng doanh nghiệp và mô hình kinh doanh


Bootstraping


Đây là hình thức người khởi nghiệp tự bỏ vốn ra xây dựng và phát triển doanh nghiệp mà không cần đến nhà đầu tư. Hình thức này có ưu điểm là khởi nghiệp sẽ hoàn toàn tự chủ được nguồn vốn cũng như không bị phụ thuộc vào nhà đầu tư trong tương lai, tuy nhiên sẽ có hạn chế là không tiếp xúc được với những kinh nghiệm và mối quan hệ từ các nhà đầu tư cũng như việc tự xoay sở nguồn vốn sẽ khiến khởi nghiệp không có sự tập trung cao độ nhất vào doanh nghiệp


Exiting


Đây là giai đoạn khi khởi nghiệp đã trưởng thành. Khi đó, khởi nghiệp sẽ hoàn lại vốn cho nhà đầu tư theo một tỷ lệ đã thỏa thuận từ trước. Có 2 cách để làm việc này: Khởi nghiệp bán công ty và thu về một số lượng tiền mặt đủ lớn hoặc đưa công ty lên sàn chứng khoán (IPO), thu tiền mặt trên mỗi cổ phiếu bán ra.









Mot so khai niem co ban ve khoi nghiep va dau tu


ICTNews - Chac chan moi nguoi khi tim hieu ve khoi nghiep da nghe qua nhung khai niem moi nhu nha dau tu thien than, goi von, vuon uom v.v.. Bai viet sau se lam ro hon ve nhung khai niem co phan moi me nay.


Nha dau tu - Investor: Ho la ai?


Nha dau tu co the la mot cong ty, mot to chuc hoac mot ca nhan don le nam trong tay mot luong tien nhat dinh. Nhung nguoi nay se dau tu vao nhung du an, san pham khoi nghiep khac nhau va mong muon thu lai loi nhuan khi du an do thanh cong trong tuong lai. Doi voi nha dau tu, rui ro lon nhat la du an khong thanh cong hoac san pham khong duoc khach hang chap nhan. Thong thuong, nhung du an co do rui ro cang cao thi ty le loi nhuan cang lon. Vi vay, trong nhieu truong hop, nha dau tu kiem luon viec tu van chien luoc, hoach dinh, ho tro moi quan he cho startup de dam bao mot ty le thanh cong cao nhat. Do do, soi day lien ket giua startup va nha dau tu khong chi co von ma con la kien thuc, kinh nghiem tren thi truong. Tai Viet Nam, co mot so quy dau tu noi tieng nhu Mekong Capital, IDG Venture VietNam, Dragon Capital, VinaCapital, CyberArgent Ventures.


Nha dau tu duoc chia ra lam 2 kieu chinh:


- Dau tu thien than - Angel Investor : Day la nhung nha dau tu voi so von nho, thuong xuat phat tu tai san ca nhan va danh cho nhung doanh nghiep dang trong giai doan phat trien y tuong thanh san pham cu the. So von nay se danh de trang trai cho viec nghien cuu phat trien san pham de co the tao ra doanh thu va thu hut su chu y cua cac nha dau tu khac. Cac du an dau tu thien than thuong co gia tri nho, tinh rui ro cao, doi hoi thoi gian cho doi dai (co the toi 8 nam), va loi nhuan chu yeu chi den sau khi doanh nghiep khoi nghiep thanh cong, duoc dinh gia cao khi ban lai hoac dua len san chung khoan.


- Dau tu mao hiem - Venture captitalist


Day la nha dau tu voi so von lon hon nhieu so voi dau tu thien than. Nhung nha dau tu nay thuong rot von cho nhung doanh nghiep da co khach hang va doanh thu, muon mo rong thi truong va quy mo doanh nghiep. Neu doanh nghiep thanh cong trong tuong lai, loi nhuan ma cac quy dau tu mao hiem thu ve se rat lon. Mac du vay,  ty le rui ro bao gio cung di kem voi gioi dau tu, tuy nhien ho la nhung nguoi co kinh nghiem day dan de danh gia duoc nhung rui ro va ty le thanh cong cua moi doanh nghiep



Nha dau tu mao hiem thuong dau tu vao nhung doanh nghiep co doi ngu nhan luc tot, co kha nang phat trien san pham chat luong va co tinh canh tranh cao tren thi truong. Dieu nay se lam tang kha nang thanh cong cung nhu giam thieu ty le rui ro cho nha dau tu.


Doanh nghiep ho tro khoi nghiep: Vuon uom doanh nghiep (Incubator) va tang toc doanh nghiep (Accelerator)


Ve co ban, ho deu la nhung doanh nghiep dung ra tu van ve ca phap ly lan chuyen mon, cung cap khong gian lam viec de giup cho cac startups co the truong thanh nhanh chong, som dua duoc san pham ra thi truong, som tim duoc khach hang/nha dau tu.


Tuy nhien, Incubator hoat dong trong mot khong gian va thoi gian khac voi Accelerator. Khong gian cua Incubator thuong rong lon hon la moi truong noi tap trung lam viec cua Accelerator. Thoi gian cua Incubator  danh cho startup thuong keo dai nhieu nam, co khi tu 3-5 nam. Trong khi thoi gian cua mot khoa Accelerator chi keo dai 4 thang. Co phan cua Incubator trong startup lon hon, thuong chiem 20% hoac hon, trong khi co phan tinh cho Accelerator chi chiem tu 6-10%.



Hien nay, co mot so Incubator va Accelerator tai Viet Nam co the ke den nhu: Du an Silicon Valley Viet Nam, du an FIRST cua bo khoa hoc cong nghe, Younet Incubator, Topica Founder Institute, X- Incubator, HATCH ! PROGRAM v.v..


Cac vong goi von:


Goi von (funding) la khai niem cac startup keu goi nha dau tu rot von cho doanh nghiep cua minh. Thong thuong, qua trinh goi von dien ra qua nhieu vong khac nhau va truoc moi vong cap von, gia tri doanh nghiep se duoc dinh gia lai:


- Seed funding: Vong dau tu hat giong, tai day, startup se nhan dau tu tu nhung nha dau tu thien than


- Serie A: Day la vong cap von dau tien cua nhung quy dau tu mao hiem, doanh nghiep nhan duoc dau tu serie A thuong la nhung doanh nghiep da co doanh thu va co nhu cau mo rong quy mo doanh nghiep


- Serie B, Serie C v.v..: Day la cac vong cap von tiep theo tuy vao dac thu cua tung doanh nghiep va mo hinh kinh doanh


Bootstraping


Day la hinh thuc nguoi khoi nghiep tu bo von ra xay dung va phat trien doanh nghiep ma khong can den nha dau tu. Hinh thuc nay co uu diem la khoi nghiep se hoan toan tu chu duoc nguon von cung nhu khong bi phu thuoc vao nha dau tu trong tuong lai, tuy nhien se co han che la khong tiep xuc duoc voi nhung kinh nghiem va moi quan he tu cac nha dau tu cung nhu viec tu xoay so nguon von se khien khoi nghiep khong co su tap trung cao do nhat vao doanh nghiep


Exiting


Day la giai doan khi khoi nghiep da truong thanh. Khi do, khoi nghiep se hoan lai von cho nha dau tu theo mot ty le da thoa thuan tu truoc. Co 2 cach de lam viec nay: Khoi nghiep ban cong ty va thu ve mot so luong tien mat du lon hoac dua cong ty len san chung khoan (IPO), thu tien mat tren moi co phieu ban ra.


Một số khái niệm cơ bản về khởi nghiệp và đầu tư

ICTNews - Chắc chắn mỗi người khi tìm hiểu về khởi nghiệp đã nghe qua những khái niệm mới như nhà đầu tư thiên thần, gọi vốn, vườn ươm v.v.. Bài viết sau sẽ làm rõ hơn về những khái niệm có phần mới mẻ này.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: